ورود به حساب ثبت نام جدید فراموشی کلمه عبور
برای ورود به حساب کاربری خود، نام کاربری و کلمه عبورتان را در زیر وارد کرده و روی “ ورود به حساب” کلیک کنید.





اگر فرم ثبت نام برای شما نمایش داده نمیشود، اینجا را کلیک کنید.









اگر فرم بازیابی کلمه عبور برای شما نمایش داده نمیشود، اینجا را کلیک کنید.





نمایش نتایج: از 1 به 6 از 6
  1. #1
    سینا شریفی
    مدیـــر تالار مهندسی متالورژی
    تاریخ عضویت
    2012/12/08
    نوشته ها
    1,445
    3,296
    3,218

    جوشکاری آلومینیم

    جوشکاری آلومینیوم (جوش آرگون)


    در جوش آرگون یا تیگ (TIG) برای ایجاد قوس جوشکاری از الکترود تنگستن استفاده می شود که این الکترود برخلاف دیگر فرایندهای جوشکاری حین عملیات جوشکاری مصرف نمی شود.
    حین جوشکاری گاز خنثی هوا را از ناحیه جوشکاری بیرون رانده و از اکسیده شدن الکترود جلوگیری
    می کند.در جوشکاری تیگ الکترود فقط برای ایجاد قوس بکار برده می شود و خود الکترود در جوش مصرف نمی شود در حالیکه در جوش قوس فلزی الکترود در جوش مصرف می شود. در این نوع جوشکاری از سیم جوش(Filler metal)بعنوان فلز پرکننده استفاده می شود.و سیم جوش شبیه جوشکاری با اشعه اکسی استیلن(MIG/MAG)در جوش تغذیه می شود. در بین صنعتکاران ایرانی این جوش بانام جوش آلومینیوم شناخته می شود.



    جوشکاری آلومینیوم (جوش آرگون)

    در جوش آرگون یا تیگ (TIG) برای ایجاد قوس جوشکاری از الکترود تنگستن استفاده می شود که این الکترود برخلاف دیگر فرایندهای جوشکاری حین عملیات جوشکاری مصرف نمی شود.
    حین جوشکاری گاز خنثی هوا را از ناحیه جوشکاری بیرون رانده و از اکسیده شدن الکترود جلوگیری
    می کند.در جوشکاری تیگ الکترود فقط برای ایجاد قوس بکار برده می شود و خود الکترود در جوش مصرف نمی شود در حالیکه در جوش قوس فلزی الکترود در جوش مصرف می شود. در این نوع جوشکاری از سیم جوش(Filler metal)بعنوان فلز پرکننده استفاده می شود.و سیم جوش شبیه جوشکاری با اشعه اکسی استیلن(MIG/MAG)در جوش تغذیه می شود.
    در بین صنعتکاران ایرانی این جوش بانام جوش آلومینیوم شناخته می شود.نامهای تجارتی هلی آرک یا هلی ولد نیز به دلیل معروفیت نام این سازندگان در خصوص ماشینهای جوش تیگ باعث شده بعضا این نوع جوشکاری با نام سازندگان هم شناخته شود. نام جدید این فرایند G.T.A.W و نام آلمانی آن WIG می باشد. همانطور که از نام این فرایند پیداست گاز محافظ آرگون میباشد که ترکیب این گاز با هلیم بیشتر کاربرد دارد.
    علت استفاده از هلیم این است که هلیم باعث افزایش توان قوس می شود و به همین دلیل سرعت جوشکاری را میتوان بالا برد و همینطور باعث خروج بهتر گازها از محدوده جوش میشود.


    کاربرد این جوش عموما در جوشکاری موارد زیر است:
    1- فلزات رنگین از قبیل آلومینیوم...نیکل...مس و برنج(مس و روی) است.
    2- جوشکاری پاس ریشه در لوله ها و مخازن
    3- ورقهای نازک(زیر1mm)


    مزایای TIG :
    1- بعلت اینکه تزریق فلز پرکننده از خارج قوس صورت میگیرد.اغتشاش در جریان قوس پدید نمی آید.در نتیجه کیفیت فلز جوش بالاتر است.
    2- بدلیل عدم وجود سرباره و دود و جرقه ,منطقه قوس و حوضچه مذاب بوضوح قابل رویت است.
    3- امکان جوشکاری فلزات رنگین و ورقهای نازک با دقت بسیار زیاد.

    انواع الکترودها در TIG :
    1- الکترود تنگستن خالص (سبز رنگ)برای جوش آلومینیوم استفاده می شود و حین جوشکاری پت پت می کند.
    2- الکترود تنگستن توریم دار که دو نوع دارد الف-1% توریوم دار که قرمز رنگ است ب-2% توریم دار که زرد رنگ می باشد.
    3- الکترود تنگستن زیرکونیم دار که علامت مشخصه آن رنگ سفید است.
    4- الکترود تنگستن لانتان دار که مشکی رنگ است.
    5- الکترود تنگستن سزیم دار که طلایی رنگ است.
    این دو نوع آخر جدیدا در بازار آمده اند.


    چند نکته در مورد مزایای تنگستن:
    1- افزایش عمر الکترود
    2- سهولت در خروج الکترونها در جریان DC
    3- ثبات و پایداری قوس را بیشتر می کند
    4- شروع قوس راحت تر است.

    نوع قطبیت مناسب در جوشکاری TIG :
    جریان DCEN برای جوشکاری چدن-مس-برنج-تیتانیوم-انواع فولادها
    جریان ACبرای جوشکاری آلومینیوم و منیزیوم و ترکیبات آن




    جوشکاری آلومینیوم با گاز :

    تنظیم شعله مشعل استیلن یا کاربید و هوا درموقع جوشکاری آلومینیوم :
    در وهله اول برای شروع کار جوشکاری آلومینیوم باید مقدار استیلین کمی از اکسیژن بیشتر باشد زیرا روانساز هنوز کاملاً گرم نشده و نمی تواند اکسیژن را جذب نماید.
    پس از شروع جوشکاری از شعله خنثی استفاده می گردد و سیم جوش در حال جوشکاری ممکن است از آلیاژ آلومینیوم یا آلومینیوم خالص باشد که پنج درصد سیلیسیم دارد و توجه شود که قطر سیم جوش باید کمی بیشتر از قطعاتی باشد که می خواهیم جوش بدهیم و آن را در موقع جوشکاری گرم نموده و د روانساز وارد می کنیم.


    نکات مهم دیگر جوشکاری آلومینیوم با گاز استیلن :
    پس از تمیز نمودن سطح بالائی فلز آلومینیوم با رنده, سوهان و برس ورقهای آلومینیوم کمتر از 5/0 میلیمتر را می توان از طریق خم کردن لبه آنها بدون سیم جوش جوشکاری نمود و ورقهای کمتر از 3 میلیتر احتیاج به پخ زدن ندارند, چنانچه امکان جوشکاری از دو طرف باشد دو نفر جوشکار می توانند ورقهای به ضخامت حتی 15 تا 20میلیمتر را لب به لب جوش بدهند و برای لوله های ضخیمتر آن را پخ می زنند. قطعات ریخته گری شده آلومینیوم را فقط در وضع افقی جناغی نموده, جوش می دهیم و پنبه نسوز یا آجر نسوز زیر کار نباید فراموش شود. و قطعات طولانی را باید به وسیله بست هائی به یکدیگر متصل نمود و قرار دادن پنبه نسوز برای جلوگیری از ریختن آلومینوم است.

    نکات دیگری که پس از جوشکاری آلومینیوم باید رعایت شود :
    چکش کاری درز جوش در حالت گرم برای ازدیاد استحکام با ضربات سریع و ملایم انجام می گیرد و زیر کاری تکیه گاه نباید حالت فنریت داشته باشد.به وسیله محلول اسید نیتریک, روانساز باقیانده در روی سطح فلز را به وسیله برس زدن در آب گرم یا محلول اسید از روی آن بر می داریم. و با آب گرم می شوئیم و بهتر است پس از خاتمه جوشکاری آنها را کمی گرم کنید و در هوای آزاد نگذارید تا به تدریج برای آماده سازی قبلی به طوری که گفته شد قطعات آلوده به روغن و گریس را به وسیله بنزین و سپس با محلول سود 10% باید شست یا گرم کرد که چربی ها بسوزد و با برس تمیز گردد. قطعات بزرگ را مانند قطعات چدن قبلاً گرم می نمائیم و هیچگونه تغییر ظاهری در آلومینیوم مشاهده نمی گردد.




    جوشکاری آلیاژهای آلومینیوم :
    در مورد آلیاژهای آلومینیوم روش جوشکاری خالص آلومینیوم می باشد و روانساز می تواند در مورد قطعات شکسته آلومینیوم کثافات را از درز شکسته شده بیرون آورد . هر چند منیزیم آلیاژ بیشتر باشد عمل جوشکاری دشوارتر شده و لایه اکسیدی از سیلان فلز مذاب جلوگیری می نماید. بدین جهت جوشکاری آلیاژهائی که بیش از 5/2% منیزیم دارند احتیاج به مهارت زیاد جوشکاری دارد و بهتر است این آلیاژها را با قوس الکتریکی و گاز محافظ جوش داد .چون درموقع جوشکاری منیزیم آلیاژ می سوزد و سیم جوش با دارا بودن منیزیم باید کمبود منیزیم ناحیه ذوب را تأمین نماید. در مورد عملیات بعد از جوشکاری چون درز جوش خاصیت فلز ریخته شده را پیدا می نماید سخت تر شده و بایستی آن را با چکش کاری درمحل جوشکاری شده تا اندازه ای تصحیح کرد.


    جوشکاری آلومینیوم :
    آلومینیوم فلزی سفید رنگ است ، قابلیت هدایت الکتریکی وحرارتی آلومنییوم زیاد بوده و در مجاورت هوا قشری به نام اکسید آلومینیوم روی آن را می پوشاند. که ضخامت آن 002/0 میلیمتر می باشد. و آلومینیوم را در مقابل بسیاری از گازها و مایعات محافظت می کند.
    درجه ذوب آلومینیوم C 658 سانتیگراد است ، درجه ذوب اکسید آلومینیوم در حدود 2000 درجه سانتی گراد می باشد. برای بر طرف کردن این اکسید که مانع عمل جوش کاری می باشد از پوشش هائی که تولید سربارهای مخصوص می نماید استفاده می کنند وگرد آلومینیوم یا گرد جوشکاری آلومینیوم بر طرف کننده قشر اکسید شده و کثافات سطحی می باشد.

  2. 2
  3. #2
    سینا شریفی
    مدیـــر تالار مهندسی متالورژی
    تاریخ عضویت
    2012/12/08
    نوشته ها
    1,445
    3,296
    3,218

    جوشکاری آلومینیم با برق :

    جوشکاری آلومینیم با برق :

    انتخاب الکترود برای جوشکاری آلومینیوم با برق :
    الکترودهائی که برای جوشکاری آلومینیوم استفاده می شود دارای پوشش ضخیم بوده و جنس آن حدود 95% آلومینیوم و 5% سیلیسیوم می باشد . قطر الکترود را مناسب با ضخامت قطعه کار باید انتخاب کرد. چون پوشش الکترود رطوبت را جذب می کند باید آن را حتماً درمحل خشک نگهداری کرد. الکترودهای مرطوب را می توان در درجه حرارت 200 درجه سانتی گراد خشک کرد. زاویه الکترود نسبت به قطعه کار در جوش آلومینیوم حدود 45 درجه می باشد. برای ایجاد قوس الکترود و کار، نوک الکترود و کار را باید با برس سیمی یا کاغذ سمباده تمیز کرد.

    طریقه جوشکاری آلومینیوم با برق :
    برای جوشکاری آلومینیوم باید طول قوس را حتی المقدور کوتاه نگهداشت . برای اینکه جوشکاری خوب انجام شود قطعات ضخیمتر از 5 میلیمتر را حدود 200 درجه و برای ضخامت های تا 20 میلیمتر را حدود 400 درجه سانتی گراد گرم می کنند. در موقع تعویض الکترود و ادامه جوشکاری بایستی حدود 3 سانتیمتر از تفاله هائی را که روی جوش بسته شده پاک کرد.
    در جوش آلومینیوم با جریان برق از قطب معکوس استفاده می شود . قطعات آلومینیوم ریخته شده را باید قبل از جوشکاری تا حدود 260 درجه سانتی گراد گرم کرد. بعد از خاتمه جوشکاری باید تفاله جوش را از روی گرده جوش پاک کرد و آن را با آب نیمه گرم شست.
    ورق های آلومینیوم که ضخامت آنها از 2 میلیمتر کمتر است با جوش اکسیژن یا استیلن بهتر می توان جوش داد باید توجه داشت که از گرد مخصوص جوشکاری آلومینیوم باید در جوش گازحتماً استفاده نمود و زیر کار را نیز محکم نموده تا از ریختن جلوگیری شود و نیز سرعت عمل در ایجاد حوزه مذاب سریع مورد نظر می باشد و نیز از شعله قدری احیاء کننده استفاده گردد زیرا به سرد نمودن کار کمک می نماید. بهتر است از آجرهای نسوز یا مواد شبیه آن استفاده گردد.



    الکترود مخصوص آلومینیوم خالص در دستگاهها :
    در ایران معروف به نام آما 1075

    رنگ شناسائی : انتها- قهوه ای باخال نقره ای

    الکترود آلومینیوم روپوش شده برای جوشکاری آلومینیوم خالص در مخازن و دستگاهها می باشد. این الکترود دارای جریان نرم است و در تمام حالات به خوبی جوش می خورد و چون نقطه ذوب آن پایین است خیلی زود آب می شود. برای جلوگیری از سوختن و پاشیدن باید طول قوس را حتی المقدور کوتاه نگهداشت.
    برای به دست آوردن درز صاف و بدون سوراخ در قطعات کلفت تر از 8 میلیمتر بهتر است قطعه تا 200 درجه سانتیگراد گرم شود. قطر الکترود را معادل ضخامت دیواره جوش دادنی انتخاب می کنند. برای به دست آوردن درز جوش مقاوم در الکتروشیمی لازم است که بقایای سرباره جوش را خوب پاک کنند.
    جنس روپوش رطوبت جذب می نماید و باید الکترودها را حتماً در محل خشک نگهداری کنند. الکترودهائی که مرطوب شده باشند می تواند در حرارت 200 درجه سانتیگراد دوباره خشک شوند.


    رنگ شناسائی : انتها - قهوه ای
    الکترود روپوش دار برای آلیاژهای آلومینیوم مثل AlMn,MlMg,AlMg1,AlMg3,AlMg5 و در وسایل نقلیه - دستگاهها و مخزن سازی - جوشکاری های مقاوم در آب دریا و در کشتی سازی به کار می رود. این الکترود دارای جریان نرم است و در تمام حالات به خوبی جوش می خورد و چون نقطه ذوب آن پایین است خیلی زود آب می شود.
    برای جلوگیری از سوختن و پاشیدن زیاد باید طول قوس را حتی المقدور کوتاه نگه داشت. برای به دست آوردن درز صاف و بدون سوراخ در قطعات کلفت تر از 8 میلیمتر بهتر است قطعه تا 200 درجه سانتیگراد گرم شود. قطر الکترود را معادل ضخامت دیواره جوش دادنی انتخاب می کنند. برای به دست آوردن درز جوش مقاوم در الکتروشیمی لازم است که بقایای سرباره جوش را خوب پاک کنند.
    جنس روپوش رطوبت جذب می نماید و باید الکترودها را حتماً در محل خشک نگهداری کنند. الکترودهائی که مرطوب شده باشند می توانند درحرارت 200 درجه سانتی گراد دوباره خشک شوند.

    روانسازها در جوشکاری آلومینیوم با برق :
    درجه ذوب اکسید آلومینیوم در حدود 2000 درجه سانتی گراد بود و تقریباً سه برابر درجه ذوب آلومینیوم می باشد. خمیرهای جوشکاری آلومینیوم بیشتر دارای کلرید و فلورید و سولفات سدیم و فلزات قلیائی و کلرورپتاسیم می باشند که باید کار را به وسیله آن آغشته کرد.گرد جوش اندکی قبل از فلز اصلی ذوب شده و اکسید آلومینیوم را حل می کند و به صورت تفاله در می آید و در سطح فلز گرم شده پخش می شود و از اکسیداسیون بیشتر جلوگیری می نماید.

    توجه :
    برای جوشکاری آلومینیوم باید حتماً روانساز مخصوص آن را به کار برد. در جوشکاری آلومینیوم دو نوع گرد جوشکاری به کار می رود که یکی از آنها در آب حل شده و به شکل خمیر در می آید. و نباید مقدار زیادی گرد را در آب حل کرد زیرا بعداً فاسد می شود و گرد خمیر، خشک و فاسد می گردد.
    نوعی دیگر روانساز وجود دارد که در آب حل نشده و بیشتر در جوشکاری درزهای گونیائی به کار می رود و پس از آن باقیمانده را می توان به سادگی از روی کار پاک کرد.
    نباید بیش از اندازه از روانساز استفاده کرد زیرا مضر است و از لحاظ کم بودن سیالیت آلومینیوم در موقع ذوب تغییر رنگ نمی دهد یا خیلی کم سرخ می شود لذا تشخیص زمان ذوب برای مبتدیان جوشکاری سخت است و اتفاق می افتد که حرارت مشعل در یک نقطه متمرکز شده و کار را سوراخ می نماید. آزمودگی جوشکار در آن است که لحظه دقیق جوشکاری را از ذوب شدن روانساز و پراکنده گشتن روانساز در روی فلز یا قطعه کار تشخیص دهد. هر چه اجزاء آلیاژ بیشتر باشد جوشکاری دشوارتراست.
    شیشه عینک جوشکاری آلومینیوم بایستی آنقدر روشن باشد که بتوان به وسیله آن مطالعه کرد و جوشکاری از راست به چپ در مورد فلزات سبک متداول است. در مورد ورقهای ضخیمتر از 4 میلیمتر جوشکاری از چپ به راست انجام می گیرد . زاویه مشعل با سیم جوش از زاویه جوشکاری آهن بیشتر است و مخصوصاً توجه شود که مخروط داخلی شعله باید روی حوضچه مذاب قرار گیرد. مشعل را نباید نوسان داد بلکه در امتداد خط جوش به طور مستقیم حرکت داد.


    جوشکاری قوسی آلومینیوم به فولاد :

    جوشکاری ذوبی آلومینیوم به فولاد یکی از فرآیندهای پیچیده و دشوار در مبحث جوشکاری میباشد. از جمله مشکلات این عملیات میتوان به موارد ذیل اشاره کرد:
    - اختلاف فاحش دمای ذوب آلومینیوم و فولاد٫ ایجاد حوضچه جوش مناسب را مشکل میسازد.
    - با توجه به حرارت ورودی بالا در جوشکاری ذوبی٫ تفاوت قابل ملاحظه ضریب انبساط و هدایت حرارتی آلومینیوم و فولاد باعث ایجاد تنشهای بالا و بسیار پیچیده در ناحیه اتصال میگردد.
    - با توجه به اختلاف ساختار ایندو فلز (فولاد با ساختار BCC و آلومینیوم با ساختار FCC ) در اثر انحلال آنها در یکدیگر٫ فازهای بین فلزی تردی با سختی بالا (گاها تا بیش از 1000HV) تشکیل میگردد که باعث ایجاد ترک در جوش میشود
    - قابلیت ترکنندگی آلومینیوم روی سطح فولاد کم بوده و باعث کاهش قابلیت امتزاج ایندو میگردد.
    با توجه به موارد فوق برای اتصال آلومینیوم به فولاد اغلب استفاده از فرآیندهای غیر ذوبی مانند جوشکاری اصطکاکی٫ انفجاری و یا آلتراسونیک ترجیح داده میشود.اما به هر حال در بسیاری موارد به دلیل محدودیتها و شرایط کاری٫ استفاده از جوشکاری ذوبی اجتناب ناپذیر میگردد. در اینگونه موارد میتوان یکی از روشهای زیر را به منظور جوشکاری آلومینیوم به فولاد استفاده نمود:


    استفاده از مغزی زوج فلز (Bimetal):
    در این روش بین دو سطح اتصال از یک مغزی زوج فلز آلومینیوم-فولاد استفاده شده بطوریکه سطح فولادی مقابل قطعه فولادی و سطح آلومینیومی مقابل قطعه آلومینیومی قرار میگیرد (شکل زیر) در نتیجه هر یک از ایندو فلز به فلز مشابه خود و با فرآیند مناسب مربوط به خود جوشکاری میگردد.زوج فلزها قطعاتی تشکیل شده از دو قطعه با جنس مختلف هستند که توسط فرآیند جوشکاری انفجاری یا اصطکاکی به هم متصل شده اند. این قطعات بصورت آماده و در ابعاد و اشکال مختلفی وجود دارند. از جمله ورق٫ رینگ٫ پولک و ...


    استفاده از پوشش:
    در این حالت به روشهای مختلف روی سطح قطعه فولادی در ناحیه اتصال را با آلومینیوم پوشش میدهند. این پوشش میتواند به روش آبکاری٫ روکش کاری (Cladding) و یا غوطه وری (Hot Dipping) ایجاد گردد. در این حالت سطح قطعه فولادی تبدیل به آلومینیوم شده و میتوان ایندو را به کمک فرآیند جوش قوس تنگستن (TIG) به یکدیگر جوشکاری کرد. در این حالت باید قوس روی سطح قطعه آلومینیومی متمرکز باشد تا حرارت ورودی ناشی از قوس باعث ذوب سریع و از بین رفتن پوشش آلومینیومی و در تماس قرار گرفتن سطح فولاد با ذوب آلومینیوم نگردد.


    استفاده از لایه میانی:
    در این روش نیز مانند روش قبل سطح قطعه فولادی را در ناحیه اتصال با استفاده از فرآیند جوشکاری یا لحیمکاری پوشش میدهند. معمولا پوششهای ایجاد شده در این روش از جنس آلیاژی و با قابلیت جوشکاری به آلومینیوم مناسب میباشند. مزیت این روش به روش قبل اتصال قویتر و همچنین آزادی عمل بیشتر حین جوشکاری بدلیل ضخیم تر بودن پوشش ایجاد شده میباشد.


    دو روش اجرایی در این حالت در ادامه آورده شده است:
    ۱- ایجاد یک لایه میانی بروش لحیمکاری با استفاده از سیم لحیم نقره با درصد بالای نقره روی سطح فولادی و سپس جوشکاری TIG این قطعه به قطعه آلومینیومی با استفاده از سیم جوش آلومینیومی مناسب (آلومینیوم و نقره در یک محدوده معین تشکیل محلول جامد میدهند).
    ۲- ایجاد یک لایه میانی با استفاده از فرآیند TIG و سیم جوش ER Cu Al-A1 روی سطح قطعه فولادی و سپس جوشکاری آن با استفاده از فرآیند قوس دستی (SMAW) و سیم جوش S-AL Si 12 به قطعه آلومینیومی بصورت DCEP . در این روش پیشگرمی معادل ۲۵۰ تا ۳۰۰ درجه سانتیگراد مورد نیاز است.

  4. 2
  5. #3
    سینا شریفی
    مدیـــر تالار مهندسی متالورژی
    تاریخ عضویت
    2012/12/08
    نوشته ها
    1,445
    3,296
    3,218

    جوشکاری آلومینیم

    جوشکاری آلومینیم


    مقدمه:
    الومینیم فلزی است سبک وبعضی از الیاژهای ان در مقایسه وزنی استحکامی قابل رقابت با فولاد را دارند.قابلیت شکل پذیری خوب ان در درجات زیر صفر محفوظ مانده ‘ ومقاومت بالایی در برابر خوردگی دارد.الومینیم هدایت حرارتی وهدایت الکتریکی خوبی نیز دارا بوده و غیر مغناطیس وغیر جرقه زا است.
    الومینیم خالص در درجه حرارت660 درجه ساتی گراد والیاژهای ان بین 660-480درجه سانتی گراد ذوب می شوند وتغییر رنگی در دامنه گرم وذوب شدن ان دیده نمی شود.همانند اکثر فلزات بیشتر به صورت الیاژها در صنعت مصرف واستفاده میشود وبه سهولت با بسیاری از عناصر وفلزات دیگر نظیرسیلیسیم مس منیزیم روی نیکل الیاژهای دوگانه وچند گانه تشکیل میدهند .

    اساس کلی تقسیم بندی الیاژهای الومینیم درجوشکاری ونحوه بالا رفتن استحکام در اثر عناصر الیاژی وتغییرات ساختاری در جریان گرم وسرد شدن میباشد که در دو دسته زیر طبقه بندی می شوند:
    -گروه اول:الیاژهای الومینیم که قابل عملیات حرارتی هستند(عملیات حرارتی پذیر)
    -گروه دوم:الیاژهای الومینیم که قابل عملیات حرارتی نیستند(عملیات حرارتی ناپذیر)


    مشکلات جوشکاری الومینیم
    1-خواص حرارتی:
    نقطه ی ذوب نسبتا پایین الومینیم وعدم تغییر رنگ در حین افزایش درجه حرارت وحتی در حالت ذوب مشکلاتی را از نظر قضاوت ظاهری بروی درجه حرارت موضع جوشکاری به وجود می اورد که جوشکار کم تجربه ممکن است در اثرنگداشتن زیاد قوس الکتریکی یا شعله بروی یک منطقه باعث فوق گداز مذاب شده وقابلیت جذب گازها سیالیت را افزایش داده که در این حال کنترل فلزجوش مقدور نخواهدبود وهمچنین احتمال محبوس شدن حبابهای گازی در مذاب پس از انجماد افزایش می یابد.

    2-اثرهای ناشی از سیکل های حرارتی بروی خواص موضع اتصال:
    حرارت موضعی که برای جوشکاری لازم است منجر به بعضی تغییرات در خواص مناطق مجاور جوش می شود گاهی این تغییرات علاوه بر فلز جوش در منطقه مجاور ان وفلز اصلی کاملا مشهود می باشد. به عنوان مثال الیاژهای الومینیم که در اثر عملیات حرارتی یا کار سختی سخت ومستحکم شده انددر اثر حرارت ناشی از جوشکاری در مناطق مجاور خط جوش غالبا نرم می شوند.

    میزان نرمی و وسعت ان به عوامل زیر بستگی دارد:
    الف-خصوصیات حرارتی فرایند جوشکاری
    ب-سرعت پیشرفت جوشکاری
    ج-اندازه قطعه وطرح اتصال
    د-ترکیبات ونوع الیاژ
    ه-درجه حرارت قطعه کار

    3- ترک برداشتن یا ترکیدگی:
    در جوشکاری بعضی از الیاژهای الومینیم وقوع ترکهایی در جوش یامنطقه مجاور ان مشاهده می شود که خود مشکل مهمی در جوشکاری این دسته از الیاژهای الومینیم می باشد که حتی بعضی از متخصصین جوشکاری ذوبی را برای بعضی از الیاژهای الومینیم مجاز نمی دانند
    وقوع ترک در جوش الومینیم دقیقا به همان دلیلی است که در ریخته گری بعضی از الیاژهای الومینیم به وجود می اید به عنوان مثال در مورد الیاژهای الومینیم AL-Si رابطه ی بین طول ترک گرم وترکیب شیمیایی وجود داردکه ابتدا در الومینیوم خالص حساسیت در برابر ترکیدگی نسبت کمتر است وسپس با افزودن درصدی سیلیسیم این حساسیت افزایش یافته و با افزایش درصد سیلیسم این حساسیت کاهش می یابد .از این جهت برای کمتر کردن حساسیت جوش در برابر ترکیدگی برای الیاژهای AL-Si باید از الکترودهای یا مفتول های AL-Si بادرصد بالایSi استفاده شود تا با در نظر گرفتن میزان رقت و ترکیب فلز جوش در حدی تنظیم شود که در برابر ترکیدگی مقاوم باشد.

    4-لایه اکسیدی:

    تمایل زیاد الومینیوم به اکسیده شدن یکی از مشکلات جوشکاری الومینیم والیاژهایش را ایجاد می کند.لایه نازک اکسید الومینیم همیشه بروی سطح فلز وجود دارد و اگر از طرق مکانیکی یا شیمیایی برداشته شود مجددا در زمان کوتاه که سطح فلز در معرض تماس باهوا قرار گیرد این لایه تشکیل می گردد.این قشر پیوسته ومداوم می باشد وهمزمان با بالا رفتن درجه حرارت ضخامت ان بیشتر می شود.نقطه ذوب اکسید الومینیم2050درجه سانتی گراد بوده ودر الومینیم جامد ومایع حل نمی شود پوسته اکسیدی نسوز از امیخته شدن لبه ی جوش وفلز ذوب شده از مفتول یا الکترود جلوگیری نموده ودر نتیجه قطره مذاب به صورت گلوله بروی این لایه قرار می گیرد.در فرایند جوشکارباشعله یا گاز این اکسید توسط روان ساز یا تنه کارهای مخصوص برطرف میشود.در فرایند جوش قوس الکتریکی برای از بین بردن اکسید از جریان برق مستقیم والکترود + ویا جریان برق متناوب در هر نیم سیکلی که الکترود مثبت است استفاده می برند ودیگر نیازی به تنه کار نیست که به این روش arc cleaning(قدرت پاک کنندگی قوس) میگویند.در فرایند جوش مقاومتی پوسته های اکسیدی را با استفاده از محلول های خاص را از بین می برند وسطح را تمیز می کنند

    5-جذب گازها:
    الومینیم والیاژهایش به سهولت قابلیت جذب هیدروژن را دارند ویکی از مشکلات مهم در جوشکاری ذوبی الومینیم ایجاد خلل وفرج در جوش است که ناشی از جذب پس دادن ومحبوس شدن حبابهای هیدروژنی است .حساسیت الومینیم نسبت به خلل وفرج هیدروژنی به دو دلیل است
    الف-نسبت بین حجم هیدروژن جذب شده وهیدروژن حل شده در نقطه ی ذوب خیلی بالا
    ب-حضور هیدروژن در گازهای ستونی قوس وشعله وعدم واکنش های گازی دیگر درمذاب با ان(به علت میل ترکیبی زیاد الومینیم با اکسیژن وازت)غیر از پس دادن هیدروژن


    فرایند های مختلف جوشکاری الومینیم

    1-قوس – فلز با گاز محافظ(خنثی)mig :

    مفتول الومینیمی یا الیاژهای ان از روی کلاف به طرف محل جوش هدایت شده وتوسط قوس الکتریکی ایجاد شده بین نوک ان وسطح کار عمل ذوب انجام می گیرد وحبابی از گاز خنثی حوضچه مذاب ونوک مفتول را می پوشاند. جریان گاز باید اوتا ارام و غیر اغتششاشی باشد تا از دخول هوا به حباب جلوگیری نماید.ثانیا سرعت کافی داشته باشد تا منطقه ذوب وقسمتی از فلز رسوب داده شده ومناطق مجاور انرا بپوشاند. استفاده از این روش دارای یکسری معایب ومزایا می باشد که به طور مختصر به انها اشاره میکنیم

    مزایا:

    الف- روانساز یا تنه کار برای برطرف کردن لایه اکسیدی نیازی نیست بنابراین خطر خوردگی منطقه جوش ناشی از بقایای تنه کار وجود ندارد
    ب- کنترل کاملی بررسوب فلز جوش وجود دارد چون بدون توجه به جهت الکترود امتداد قوس پلاسما وانتقال قطرات در راستای الکترود می باشد
    ج-جوشکاری به دلیل خودکار بودن روش تغذیه مفتول وتثبیت طول قوس وسرعت مفتول به مهارت زیادی احتیاج ندارد
    ه- راندمان رسوب جوش معمولا بالای 95% است چون جرقه واکسیداسیون یا تلفات دیگر کمتر اتفاق می افتد.
    از محدودیت های این فرایند گران بودن تجهیزات در مقایسه با جوشکاری با کاربید والکترود دستی می باشد.گازمحافظ ارگون نیز نسبتا گران بوده وگاهی فلز جوش با مقداری خلل وفرج نیز همراه است.

    2- جوشکاری الومینیم با فرایند TIG یا الکترود تنگستنی
    این فرایند بروی الومینیم والیاژهایش بسیار متداول است .قوس الکتریکی بین الکترود غیرمصرفی تنگستن وسطح کار ایجاد می شود.نوک الکترود وحوضچه مذاب ومنطقه گرم اطراف ان توسط گاز خنثی که از اطراف الکترود خارج شده محافظت می شود.فلز جوش عموما از فلز قطعه کار ودر بعضی از موارد امیخته ای از فلز ومفتول پرکننده است. این فرایند نیز شبیهMIG غالبا به روان ساز یا تنه کار برای برطرف کردن لایه اکسیدی احتیاج نیست وعمل تمیز کردن قوس به هنگام مثبت بودن الکترود انجام می شود.این فرایند بهترین روش برای جوشکاری الومینیم است به علت بالا بودن تمرکز حرارتی ودقیق بودن ودر مواردی که طرح اتصال مناسب باشد مفتول پرکننده نیازی نیست وذوب وانجماد لبه ها باعث اتصال می گردد
    3-جوشکاری با گاز یا شعله: جوشکاری با شعله یکی از متداولترین روشهای جوشکاری در قطعات الومینیمی بوده وهنوز هم در صنایع ظروف اشپزخانه دکوراسیون وکارگاههای کوچک به کار میرود . روان ساز یا تنه کار برای برطرف کردن لایه اکسیدی به کار می رود.از مزیت های مهم ان سادگی ارزانی وقابل حمل ونقل بودن تجهیزات جوشکاری است این فرایند بیشتر برای جوشکاری ورق های نازک 6/1-8/0میلیمتر مناسب است از محدودیت های این روش تمایل به خوردگی فلز بوسیله بقایای تنه کار در لابلای درز جوش وهمچنین وسعت منطقه متاثراز جوش واهستگی سرعت عملیات می باشد
    پارامترهای مهم این فرایند عبارتند از اندازه نوک نازل یا افشانکفشارگازها وقطرمفتول .
    شعله مناسب برای جوش AL: شعله خنثی یا کمی متمایل به احیایی بهترین است.


    4- جوشکاری با الکترود دستی :
    الکترود پوششدار برای الومینیم عموما از هسته یا میله الومینیم1100 (5/99درصد AL) ویا AL4043(6-4درصدSi) تولید می شود که با جریان الکتریکی یکنواخت یا دائم یا اتصال معکوس (DCRP)استفاده میشوند. فلاکس یا پوشش الکترود که از ترکیبات فلورید وکلرید وبی سولفیت فلزات قلیایی بوده ودارای دو نقش مهم می باشد
    الف-تولید گازها برای ایجاد هاله ای اطراف قوس وحوضچه مذاب برای حفاظت
    ب-به طور شیمیایی با اکسید الومینیم در سطح ترکیب شده واین لایه را حل کرده وبه صورت سرباره ای درروی مذاب پس از انجماد تشکیل میشود
    کاربرد این فرایند به علت عدم سهولت تمیز کردن کامل سربارهجرقه قوس وشدت حرارت زیاد محدود می باشد ودر قطعات تعمیراتی وضخیم بیش از 3میلیمتر کاربرد مختصر دارد.

    5-جوشکاری مقاومتی:
    روش جوشکاری مقاومتی در ساختن قطعات AL وبه ویژه در مورد الیاژهای استحکام بالا وعملیات حرارتی پذیر متداول است زیرا در روشهای ذوبی دیگر مقدار زیادی از استحکام محل اتصال ومناطق مجاور کاهش می یابد.
    در این فرایند لایه اکسیدی الومینیم از نظر هدایت الکتریکی در سطح مشترک نیز مشکل ساز بوده وقشر ان باید قبل از جوشکاری برطرف یا نازک شود. به طور کلی قابلیت جوشکاری مقاومت الیاژهای مختلف الومینیم متفاوت است.هر چند دستگاهای معمولی جوش مقاومتی برای قطعات الومینیم کمتر استفاده می شوند

    اما بهترین نتیجه با دستگاهایی بدست می اید که دارای قابلیت های زیر باشند:
    الف- قابلیت دستیابی به شدت جریان بالا در زمان کوتاه جوش شدت جریان لازم برای الومینیوم تقریبا 4برابر شدت جریان در قطعه مشابه فولادی است
    ب-دارای سیستم الکترونی دقیق کنترل شدت جریان وزمان باشد
    ج-سیستم حرکت سریع وبدون اصطکاک برای فک های الکترود
    د- شدت جریان برای پس گرم وکنترل سرعت سرد شدن ارامتر برای دکمه جوش
    ه-سیستم سرد کننده قوی برای الکترودها یا فک ها
    ر-سیکل کنترل نیروی فشارفشار زیاد اولیه برای تماس الکتریکی خوب وسپس فشار کم در مرحله ذوب ومجداا فشار زیاد برای له کردن یا پرس کردن دکمه جوش وکاهش عیوب نیاز است

  6. 2
  7. #4
    سینا شریفی
    مدیـــر تالار مهندسی متالورژی
    تاریخ عضویت
    2012/12/08
    نوشته ها
    1,445
    3,296
    3,218

    معيار انتخاب فلز جوش آلومينيوم

    معيار انتخاب فلز جوش آلومينيوم

    هنگامی که قصد تعيين يک فلز جوش بهينه را داريد بايد کارآيی و کيفيت نهايی قطعه را مد نظر قرار دهيد. ممکن است برای جوشکاری يک آلياژ بتوان از چند نوع فلز جوش متفاوت استفاده کرد اما فقط يکی از آنهاست که برای شرايط مورد نظر حالت بهينه را ايجاد ميکند.

    فاکتورهای اصلی که برای انتخاب فلز جوش در نظر گرفته ميشوند عبارتند از:
    • سهولت جوشکاری
    • استحکام کششی يا برشی جوش
    • چکش خواری جوش
    • دمای کاری
    • مقاومت خوردگی
    • همخوانی رنگ جوش و فلز پايه پس از آندايز
    • حساسيت نسبت به ترک حين جوش

    سهولت جوشکاری اولين فاکتوريست که در اغلب جوشکاريها در نظر گرفته ميشود. بطور کلی آلياژهای آلومينيوم غير قابل عمليات حرارتی را ميتوان با فلز جوش با ترکيبی مشابه فلز پايه جوشکاری کرد. آلياژهای آل.مينيوم عمليات حرارتی پذير که از نظر متالورژيکی پيچيده ترند٫ نسبت به ترک گرم ناشی از جوشکاری حساسيت بيشتری دارند. اغلب در اين موارد از فلز جوشهايی با عناصر آلياژی بيشتر استفاده ميشود.

    • آلياژهای خالص سری 1XXX و 3003 براحتی با سيم جوش ۱۱۰۰ و يا سيم جوش آلياژی آلومينيوم-سيليکون مانند ۴۰۴۳ جوشکاری ميشوند.
    • آلياژ ۲۲۱۹ بهترين جوشپذيری را بين آلياژهای سری 2XXX از خود نشان ميدهد و براحتی با سيم جوشهای ۲۳۱۹ ٫ ۴۰۴۳ و ۴۱۴۵ قابل جوشکاری ميباشد.
    • سيم جوش آلومينيوم-سيليکون-مس ۴۱۴۵ کمترين حساسيت نسبت به ترک را در جوشکاری آلياژهای ريخته گری آلومينيوم-مس و آلومينيوم-سيليکون-مس از خود نشان ميدهد.
    • حساسيت ترک جوش آلياژهای آلومينيوم-منيزيوم با بالاتر رفتن مقدار منيزيوم جوش از ۲٪ ٫ کاهش ميابد.
    • آلياژهای سری 6XXX براحتی با سيم جوشهای آلومينيوم-سيليکون مانند ۴۰۴۳ و ۴۰۴۷ قابل جوشکاری هستند. هرچند که سيم جوشهای آلومينيوم-منيزيوم را نيز ميتوان برای آلياژهای کم مس سری 6XXX در مواردی که استحکام برشی و چکش خواری بالاتری نياز است بکار برد.
    • آلياژهای آلومينيوم-روی-منيزيوم در محدوده وسيعی حساسيت نسبت به ترک حين جوشکاری از خود نشان ميدهند. آلياژهای ۷۰۰۵ و ۷۰۳۹ با مقادير کم مس (<۰.۱٪) محدوده ذوب باريکی دارند و ميتوان آنها را با سيم جوشهای منيزيوم بالا مانند ۵۳۵۶ ٫ ۵۱۸۳ و ۵۵۵۶ جوشکاری نمود. آلياژهای سری 7XXX که دارای مقدار قابل توجهی مس هستند مانند ۷۹۷۵ و ۷۱۷۸ دارای محدوده ذوب وسيعی همراه با دمای انجماد پايين هستند و بشدت به ترک حين جوش حساس ميباشند.

    يکی از بهترين روشهای انتخاب سيم جوش آلومينيوم استفاده از جدول انتخاب سيم جوش آلومينيوم AlcoTec است


    ترک انجمادی
    در جوشکاری آلومينيوم

    يکی از عيوب رايج در جوشکاری آلومينيوم ترک انجمادی يا ترک گرم است. اين ترک معمولا در اثر ترکيبی از ضعف متالورژيکی و اعمال تنشهای عمود بر جهت جوشکاری ايجاد ميشود. ضعف متالورژيکی ناشی از ترکيب نامناسب فيلر و فلز پايه ( قرار گرفتن در محدوده ترکيب شيميايی بحرانی) و تنشهای عرضی نيز در اثر انقباض حين انجماد ميباشد. بنابراين برای کاهش احتمال ترک بايد به نحوی تنشهای عرضی را کاهش داد و از رسيدن به محدوده ترکيب شيميايی بحرانی اجتناب نمود. کاهش تنشهای عرضی جوش حين انجماد را ميتوان با روشهای متداول مانند استفاده از فيکسچر و يا استفاده از فيلرهايی با نقطه انجماد کمتر از فلز پايه بدست آورد. برای اجتناب از رسيدن به ترکيب شيميايی بحرانی بايد شناخت کافی از نمودارهای حساسيت نسبی ترک (Relative Crack Sensitivity) داشت. شکل زير نمودار حساسيت نسبی ترک را برای عناصر آلياژی رايج در جوشکاری آلومينيوم نشان ميدهد.
    سيليکون بين 0.5-2.0 % در تركيب فيلر/فلز پايه توليد فلز جوش حساس به ترك ميكند. جوش با اين تركيب شيميايی اغلب حين انجماد دچار ترك ميشود. هنگام جوشكاری آلومينيوم خالص سری 1XXX با فيلرهای Al-Si گروه 4XXX بايد دقت کافی صورت گيرد تا ترکيب جوش در محدوده ترک بحرانی قرار نگيرد.
    همانطور که در شکل مشاهده ميشود مس در آلياژهای آلومينيوم محدوده وسيعی از حساسيت به ترک را ايجاد ميکند.
    منيزيوم از 0.5-3.0 % توليد فلز جوش حساس به ترک مينمايد. موضوع مهم ديگری که به آلياژهای Al-Mg برميگردد و رابطه مستقيم با نمودار حساسيت ترک ندارد امکان جوشکاری اين آلياژها با فيلر Al-Si گروه 4XXX است. آلياژهای با کمتر از 2.8% منيزيوم را ميتوان با با فيلرهای Al-Mg يا Al-Si جوشکاری کرد. اما آلياژهايی با منيزيوم بيشتر از 2.8% را نميتوان با فيلرهای Al-Si گروه 4xxx جوشکاری نمود. علت اين موضوع به ايجاد مقدار زيادی ترکيب يوتکتيکی Mg2Si در ساختار جوش و کاهش داکتيليتی و افزايش حساسيت به ترک برميگردد.
    رايج ترين حالت ترک گرم مربوط به آلياژهای آلومينيوم-منيزيوم-سيليکون سری 6xxx ميباشد. بعنوان مثال آلياژ 6061 دارای ۱٪ Mg2Si ميباشد که با توجه به نمودار شکل بالا بدترين حالت است. اين آلياژ حتی در برش پلاسما نيز در لبه های برش دچار ترک گرم ميشود و بايد لبه برش را با ابزار مکانيکی برداشت. جوشکاری اين آلياژها همراه با ترک است مگر در صورتيکه از فيلری استفاده شود که ترکيب آلياژی جوش را تغيير داده و حساسيت ترک را کاهش دهد. اين آلياژها را ميتوان با فيلرهای 4xxx و 5xxx جوشکاری نمود. نکته قابل توجه اينست که بايد درصد Mg2Si با اضافه کردن مقدار مناسب فيلر در ناحيه جوش کاهش يابد. همچنين در جوشکاری آلياژهای سری 6xxx با فيلرهای سری 5xxx بايد دقت شود که فيلر به اندازه کافی به ناحيه جوش اضافه شود تا جوش در محدوده بحرانی Al-Mg قرار نگيرد

  8. 2
  9. #5
    سینا شریفی
    مدیـــر تالار مهندسی متالورژی
    تاریخ عضویت
    2012/12/08
    نوشته ها
    1,445
    3,296
    3,218

    قابلیت جوش پذیری وجوشکاری آلومینیوم و آلیاژهای آن

    قابلیت جوش پذیری وجوشکاری آلومینیوم و آلیاژهای آن


    مقدمه:
    آلومینیوم،پس از اکسیژن وسیلیسیم، فراوان ترین عنصر در سطح زمین است وپس از آهن پرمصرفترین در صنایع میباشد. خواص منحصر بفرد وکم نظیر آلومینیم، سببشده است تا دست اندرکاران صنایع گوناگون، آلومنیم و آلیاژهای آنرا برای ساخت انواعقطعات بکار گیرند. مهمترین خواص آلومینیوم عبارتست از:- وزنمخصوص کم (معادل 2.7 کیلوگرم بر دستی متر مکعب)- مقاومتزیاد در برا بر خوردگی، به دلیل تشکیل یک لایه (فیلم) اکسیدی به ضخامت 0.025میکرون.- نسبتاستحکام به وزن بالا.- هدایتحرارا تی زیاد.- قابلیت انعکاس نور و حرارات.- خاصیتجرقه نزدن وغیرمغناطیسی بودن.- شکلپذیری با روش های مختلف.- استحکامبالا در درجه حرارت های پایین.- سمینبودن.- اتصالآسان.- آلیاژپذیری با اغلب عناصر.

    مشکلات اصلی درجوشکاری آلومینیوم وآلیاژهای آن

    این مشکلات عبارتند از:
    1-نقطه ذوب آلومینیوم وآلیاژهای آن درحدود450 تا 660 درجه سا نتیگراد است.چون در هنگام ا فزایش درجه حرارت ویا ذوب تغییررنگ نمی دهد. بنا بر این ممکن است در اثر زیاد نگه داشتن منبع حرارت روی قطعه،حرارت فوق ذوب، افزایش سیالیت وجذب گاز اتفاق بیفتد. برای کنترل درجه حرارت،استفاده از یک پیرومتر توصیه می شود.
    2-از انجایی که هدایت حرارتی آلومینیوموآلیاژهای آن تقریبا 3 تا 6 برابرآهن وآلیاژهای آن است، بنابراین انتقال وتوزیعحرارت درزمان جوشکاری آلومینیوم، به اطراف مسیر جوش بسیار سریع تر و بیشتر ازفولاد است.به همین دلیل، اگر منبع حرارتی به اندازه یی کافی قوی نباشد، حرارتایجاد شدهقادر به ذوب نمودن فلز پایه و جوشکاری نخواهد بود. بنابراین استفاده ازحرارت زیاد و روشهای جوشکاری که سرعت بالا و تمرکز زیادی دارند توصیه می شود.
    3- انبساط و انقباض الومینیوم و آلیاژهایآن، در اثر جوشکاری و سرد شدن پس ازآن، تقریبا 2 برابرفولاد بوده و انقباض حجمیناشی از انجماد آن در حدود 4 تا 6 در صد است که سبب تمرکز تنشهی داخلی میشود ومنجر به پیچیدگی ، تا برداشتن ، تغییر ابعاد و ترکیدگی خواهد شد. استفاده ازفیکسچرو نگه دارنده درحین جوشکاری برای رفع این نقیسه بی تاثیر نیست.
    4-آلیاژهای آلومینیومی که در اثر عملیاتحرارتی ، سختی بالاتری پیدا کرده اند، در اثر حرارت ناشی از جوشکاری در مناطقمجاورخط جوش نرم میشوند.
    5-حرارت ناشی از جوشکاری باعث مقاومت وخوردگی آلومینیوم و آلیاژهای آن در منطقه مجاور خط جوش نیز می گردد زیرا تغییراتدما ، سبب بروز تغییر در اندازه دانه ها و یا رسوب بعضی ترکیبات و فازهای بین فلزیو یا ناخالصی ها در مرزدانه ها می شود که همگی در کاهش مقاومت به خوردگی آلیاژ نقشبه سزایی دارند.
    6-ایجاد ترک در منطقه مجاور جوش ، به علتایجاد لایهای مذاب بعضی ترکیبات بین فلزی (با نقطه ذوب پایین ) در این مناطق است.برا کاهش این نوع ترکها ، باید از مفتولهای جوشکاری نقطه ذوب پایین استفاده کرده،سرعت جوشکاری را افزایش داده و از فرایند جوشکاری استفاده نمود، تا حداکثر تمرکزحرارت را در یک نقطه ایجاد کنند.

    جوش پذیری آلیاژهای الومینیوم
    1- آلیاژ هایآلومینیومبا جوش پذیری بالا
    2- آلیاژهایالومینیوم با جوش پذیری متوسط
    3- آلیاژهایآلومینیوم با جوش پذیری محدود
    4- آلیاژهایآلومینیوم غیرقابل جوش پذیری(جوشکاری آن ها توصیه نمی شود)


    آماده سازی قطعات آلومینیومی وآلیاژهای آن برای انجام جوشکاری

    قبل از جوشکاری آلومینیوم وآلیاژهای آن، بایدموردزیررا درنظرگرفت:
    1- تمیزکاری قبل ازجوشکاری آلومینیوم وآلیاژهای آن
    2- آماده سازی وطراحی اتصال ولبه سازی درجوشکاریآلومینیوم وآلیاژهای آن
    3- طراحی فیکسچرونگه دارنده درجوشکاری آلومینیوموآلیاژهای آن
    4- پیشگرمای درجوشکاری آلومینیوموآلیاژهای آن
    5- ا نتخاب فلز پرکننده برای چوشکاریآلیاژهای آلومینیوم


    1 :
    برای دستیای به یک جوش با کیفیتبالا، تمیزکاری آلومینیوم وآلیاژهای آن قبل ازجوشکاری الزامی است. به طورکلی،درجوش های اشعله ای، برای برداشتن اکسید سطحی، سطح فلز پایه ومفتول جوشکاری راکاملا به فلاکس، روانساز یا تنه کارآغشته می نمایدامادر قطعه کاراز نظر الکتریکیبه قطب منفی متصل می شود بنابراین لایه اکسیدی به طور خودبه خود برطرف میشودونیازی به روانسازیاتنه کارنیست.در هرصورت وبه هرروشی، باید سطح فلز پایه از هرگونه چربی، روغن، گریس، رطوبت ولایه اکسیدی کاملاپاکشود. همچنین لایهءاکسیدی روی مفتول های جوشکاری نیز باید پاک شود. اسید فسفریک والکل، برای پاک کردن لایه های اکسیدیناک بسیار مناسبندوپس از انجام عملیات اکسیدزدایی، باید با آب شستشو داده وسپس خشکشوند.
    2 : دراین قسمت، فقط به بررسی اصولاصلی وکلی آماده سازی وطراحی اتصال در جوشکاری آلومینیوم وآلیاژهای آن پرداختهخواهد شد، مطالعه ومعرفی مشخصات فنی دقیق دراین خصوص، درمورد هریک از فرایاند هایجوشکاری قا بل استفاده، به طور کلی، روشها واصول طراحی اتصال برای آلومینیوموآلیاژهای آن، بسیارشبیه به طراحی اتصال برای فولاد است.درمواردی که باید ازفرآیند MAG/MIG با جریانDC منفی (معکوس) استفاده شود، پیشانی پخ(Root face) ضخیم تروشیار(Groov) نازک ترانتخاب گردد. اتصال های لبه روی لبه برای جوشکاری آلیاژهایآلومینیوم، بیش ازسایرآلیاژها کاربرد دارند، مزیت این روش، این است که نیازی به پخزدن نداشته وبه آسانی متصل می شوداما عیب آن این است که بازرسی جوش دراین اتصالمشکل است.
    3 :
    تغییرات ناشی از انقباض وانبساتدراثرجوشکاری آلیاژهای آلومینیوم، تقریبا دوبرابر فولاداست، در حالی که نقطهءذوبآلیاژهای آلومینیوم 0.33 فولادمی باشد، در نتیجهخطر میزان پیچیدگی جوشوتغییرظاهروابعادآن درآلیاژهای آلومینیوم بسیار زیاد تر ازآهن وفولاد است. برایکاهش ومحدودکردن تعداد اتصالات ودرنتیجه ممانعت ازبروزمشکلات گفته شده، استفادهازقطعات کمکی به صورت نگه دارنده یا فیکسچردر جوشکاری آلیاژهای آلومینیوم توصیه میشود. این تدبیر را می توان در مورد اتصالات قطعات نازک به ضخیم را به کار گرفت.چون اتصالات گوشه ولبه ای مشکیل تر ودارای استحکام کمتری هستند، بنابر این برایتغییرآن به شکل های دیگرمی توان ازتدابیر گفته شده استفاده نمود.
    4 :
    به طور کلی، با توجه به گرمای ویژهءبالا وضریب انتقال حرارت زیاد آلومینیوم واغلب آلیاژهایش، حرارت زیادی برایجوشکاری ذوبی لازم است.چون شدت ونرج حرارت درجوشکاری شعله نسبت به قوس الکتریکی کماست، پیشگرم کردن قطعات بزرگ برای جوشکاری شعله ای ضروری است. البته این پیشگرم کردن،باعث کاهش شیب حرارتی در ضمن گرم وسرد شدن ودر نتیجه تقلیل تنش ها واحتمال بروزترک وپیچیدگی می شود. پیشگرم کردن برای جوش های شعله ای اکسی استیلن بین250 تا 400درجه سانتیگراد توصیه شده که مقداردقیق آن به اندازه وابعادوبه ویژه ضخامت قطعهبستگی دارد.درمواقع جوشکاری دو قطعه با ضخامت های مختلف، می توان قطعه ضخیم ترراتادرجه حرارت بالاتری پیشگرم نمود.درتعمیرات قطعات ریختگی ترک برداشته یاکاملاشکسته شده،پیشگرم کردن یکنواخت دردرجه حرارتی بالاتر از قطعات ریختگی ضروری است.درروش های جوشکاری قوس الکتریکی با گازمحافظ، پیشگرم کردن به طور معمول فقط برایقطعاتی است که دمای آنها قبل از جوشکاری کمتراز صفردرجه سانتیگراد است، یادرمواقعی که شکل، حجم واندازهءقطعه به شکلی است که انتقال حرارت آن بسیار زیاد ومشکلآفرین است. درروش فرآیند TIG باجریان متناوب(AC)، پیشگرم کردن برای قطعاتضخیم تراز5mm ودرروش فرآیند MIG/MAG برای قطعات ضخیم از25 میلیمترتوصیه می شود.
    5 :
    انتخاب فلزپرکنندهء مناسب، یک عاملاساسی ومهم درارتقاء سطح کیفی جوشکاری آلیتژهای آلومینیوم است. برخلاف فولادهایکربنی، که یک فلز پرکننده فقط باید استحکام کششی کافی برای فلز جوش را تامیننماید، در مورد انتجاب فلز پرکننده برای آلیاژ های آلومینیوم به فاکتورهای زیادیباید توجه داشت.

    از این جمله اند:
    1- سهولت جوشکاری
    2- استحکامجوش
    3- شکل پذیری جوش
    4- درجه حرارت کار
    5- مقاومت در برابر خوردگی
    6- عملیات حرارتی پسگرمایی
    7- حساسیت نسبت به ترک


    1 : یک فلزپزکنندهء مناسب باید کلیهفاکتورهای مربوط به آسان ترشدن فرآیند جوشکاریرا تامین کند. فاکتورهای مانند نرمی یا انعطاف پذیری.
    2 :
    توجه به دو فاکتور تنش تسلیم واستحکامکششی که درمشخصات فنی هریک ازالکترود ها وسیم جوش های آلومینیوم ذکرگردیده، میتواند دردستیا بی به استحکام جوش مناسب تاثیربه سزایی داشته باشد.
    3 :
    توجه به عددانعطاف پذیری محاسبه شدهبرای هرفلز پرکننده(Elongation % )از روی مشخصات فنی ارایه شده، می تواند دردستیابی به انعطاف پذیری وشکل پذیریمناسب برای جوش، کمک موثری باشد. انعطاف پذیری فلزات پرکنندهء آلومینیوم بین12تا35 درصد متغیراست. بیشترین درصدانعطاف پذیری فلزات پرکننده آلومینیوم مربوط بهسیم جوشAWS A5.10-88:ER1100 یا DIN1732:SG-Al99.5Ti وکمترین آن مربوط به آلیاژAWS A5.10-88:ER4047 است.
    4 :
    سعی در انتخاب فلزات پرکننده ای که در دماهای نزدیک به نقطه ذوبفلز پایه، ذوب شده و جوشکاری نماید نیز عامل مهمی است که باید در هنگام انتخاب فلزپرکننده مدنظر قرار گیرد.
    5 :
    فلزات پرکننده ای که در آن ها مقادیرقابل توجهی منیزیم موجود باشد، به دلیل افزایش مقدار رسوبAlMg در بین دانه ها و جدایش منیزیم از مرزدانه ها، و در نتیجهخطر خوردگی بین دانه ای و بروز ترک تا جای ممکن نباید به کار گرفته شوند. استفادهازAWS: ER5654 بهترین مقاومت بهخوردگی را در جوش ایجاد می کند.
    6 :
    انتخاب یک فلز پرکننده که در ترکیب بافلز پایه، فلز جوشی ایجاد کند که قابل عملیات حرارتی پسگرمایی باشد، می تواندبسیاری از مشکلات و معایب جوشکاری آلومینیوم را بر طرف سازد. پرکننده هایی مثل AWS:ER4643 که بعد از جوشکاری قابلعملیات حرارتی بوده و استحکام از دست رفته جوش به وسیله عملیات حرارتی پسگرماییروی آن، تا دو برابر قابل جبران است، یک نمونه از این دسته است که به ویژه برایجوشکاری آلیاژهای سری 6000 توصیه شده اند.
    7 :
    موضوع دیگری که باید در رابطه باانتخاب فلز پرکننده مدنظر گرفته شود، مسئله حساسیت به ترک می باشد. همان طور که میدانید، آلیاژهای سری 5000 (منیزیم دار) بیشترین استحکام را در بین آلیاژهایآلومینیوم داشته و غیر قابل عملیات حرارتی اند. به طور کلی، اگر مقدار منیزیمبین 5/0تا 8/2 درصد باشد، یک ترکیب مقاوم در برابر بروز ترک ایجاد می نمایدکه ضمنا با فلزات پرکننده گروه 4000 مثلER4043، ER4047 یا ER4145قابل جوشکاری هستند.این موضوع ، در مورد آلیاژهای فلز پایه سری 4000 که محتوی سیلیسیم بوده و غیر قابلعملیات حرارتی اند نیز قابل بررسی است. آلیاژهای تا کمتر از یک درصد سیلیسیم، درمورد ترک مقاومت و هنگامی که مقدار سیلیسیم از یک درصد تجاوز کند، حساسیت به بروزترک ، به شدت افزایش می یابد .استنداردها ، برای انتخاب فلزات پرکننده در فرآیندهای مختلف جوشکاری،کدهای مناسب و آزمایش شده ای ارایه کرده اند که تعدادی از آلیاژهای مشابه ، باکاربردهای مشابه در یک کد قرار داده شده اند . این

    کدها برای جوشکاری آلومینیم دراستاندارد AWS به قرار زیر هستند:
    AWS:SFA A-5.3: انتخاب الکترودهای دستیبه ارزش MMA برای جوشکاری آلومینیوم وآلیاژهای آن.
    :AWS:SFA A-5.10 سیمجوش های آلومینیوم و آلیاژهای آن برای جوشکاری های TIG و MIG/MAG .

    :AWS: SFA A-5.12استندارد الکترودهای تنگستن برای جوش TIG.




    ویرایش توسط سینا شریفی : 2015/01/01 در ساعت 11:21

  10. 2
  11. #6
    سینا شریفی
    مدیـــر تالار مهندسی متالورژی
    تاریخ عضویت
    2012/12/08
    نوشته ها
    1,445
    3,296
    3,218

    بررسی روش های جوشکاری آلومینیوم وآلیاژهای آن

    بررسی روش های جوشکاری آلومینیوم وآلیاژهای آن


    آلومینیوم وآلیاژهای آن را می توان ازطریق کلیهءروشهای جوشکاری به هم متصل کرد.


    جوشکاری آلومینیوم وآلیاژهای بافرایندهای
    MIG/MAG
    دراین روش، قوس الکتریکی، عامل تولیدحرارت است کهتوسط منبع تولید نیرو یعنی یک رکتیفایر(یکسوکننده) ایجاد می شود. فلز پرکننده نیزکه به صورت مفتول های آلومینیومی به دورقرقره پیچیده شده، توسط یک منبع تقذیه سیمموتوردار(Wire feeder) بهدرون یک انبرجوشکاری هل داده می شودوازسوی دیگر، توسط موتورکشندهء موجود درسرانبر(Push pull) به خارج از آن کشیده شدهوپس از برقراری قوس وذوب شدن، عمل پرکردن حوضچه محل اتصال را به عهده می گیرد. درعمل، حبابی که ازگاز محافظ(ازیک کپسول متصل به دستگاه) خارج شده وبه درون اتبرهدات می شود، همراه سیم از سر انبرخارج گردیده وازحوضچه جوش محافظت می کند. مقداروفشارگاز خروجی توسط یک رگلاتورمخصوص قابل کنترل وتنطیم است. در جوشکاری آلومینیوموآلیاژهای آن، برای محافظت حوضچه از گازهای خنثی استفاده می شود بناراین برایجوشکاری آلومینیوم وآلیاژهای آن فقط ازروش MIG کمک گرفته می شود. روش MAG دراین خصوص کاربردی ندارد.


    مزایای استفاده از روش MIG
    - چونحرارت مستقیما ازسیم جوش(به عنوان پر کننده) به قطعه کارداده می شود، بنا بر اینسرعت روش MIG بسیار بالابوده وتا 1375mm/min درروش نیمه اتوماتیک وتا4500mm/min برای روش های تماماتوماتیک می رسد.
    - این روشبا نوع دستی، نیمه اتوماتیک وتمام اتوماتیک قابل انجام است.
    - هر آلیاژآلومینیومی راکه به وسیلهء جوش ذوبی قابل جوشکاری باشد می توان به وسیلهء روش MIG جوش داد.
    - خواصمکانیکی آلیاژهای آلومینیوم جوشکاری شده به روش MIG ، نسبت به سایر روش های جوشکاری ازکاهش وتغییرات کمتری برخورداراست.
    - روانسازییاتنه کاربرای برطرف کردن لایه اسیدی نیاز نیست، زیرا هنگامی که فلز قطعه کارازنظرالکتریکی منفی می باشد، لایهء اکسیدی درهنگام برقراری قوس توسط سیم جوش مثبت برطرفمی شود. بنابراین، خطر خوردگی منطقهء جوش ناشی از بقایای تنه کار یا روانساز درروشMIG وجود ندارد.
    - مشاهدهءچشمی حوضجهء جوش، با استفاده ازماسک برای جوشکاری راحت تر است زیرا درروش MIG سرباره ودود حاصل از جوشکاری وجود ندارد کهمانع دیدن حوضچه باشد بنابراین جوشکاری راحت تر کار می کند.
    - به دلیلآن که درروش MIG رسوب دادن فلز جوش ارتباطزیادی با جهت حرکت الکترود، امتداد قوس پلاسما وراستای سیم جوش ندارد، بنابراینکنترل کاملی بر رسوب فلز جوش وجود دارد.
    - به دلیلاتوماتیک یا نیمه اتوماتیک بودن فرآیند جوشکاری، اعم از تغذیهء سیم جوشکاری، فاصله انبر تا حوضچه، تثبیت قوس وسرعت تغذیه سیم جوش، نیاز به جوشکاری بامهارت زیاد وجودندارد.
    - راندمانرسوب جوش معمولا بالاتر از 95درصد است، زیرا پدیده ای مضری مثل جرقه های جوش(Spatter)، اکسیداسیون مفتول وحوضچهویا تلفات دیگرکمتر اتفاق می افتد.


    عیوب جوشکاریMIG برایآلیاژهای آلومینیوم
    - گرانبودن تجهیزات درمقایسه باروش های جوش کربید یا جوش MMA.
    - چگونگیانتقال قطرات مذاب ازفلزپر کننده به جوضچهء جوش ونوع، خلوص وترکیب گازمحافظ، تاثیرمهمی روی عمق نفوذ جوش وکیفیت آن دارد.
    - استحکامآلیاژهای آلومینیوم دردرجه حرارت بالاتر از90درجه سانتیگراد درروش MIG به شدت افت می کندودردرجه حرارت های پایینتراز 18درجه سانتیگراد به مقدار قابل ملاحظه ای افزایش پیدا می کند..
    - جوشکاری MIG برای جوشکاری ورق های آلومینیومی نازک تر از3mm اصلا مناسب نیست (فقط بابعضی روش های جوشکاری MIGضربانی (Pulsed Current powersupplies) می توان ورق هایی به نازکی 0.75 تا 1میلیمتررانیز جوشکاری کرد).
    - باجوشکاریMIG می توان سیم جوش هایی رابا ضخامت حداقل 8/0و حداکثر4/2 میلی متر ذوب نمود.



    نکاتی مهم در جوشکاری
    MIG آلیاژهای آلومینیم

    برای دستیابی به یک جوش مناسب MIG برای اتصال آلیاژهای آلومینیوم، باید به موارد زیر توجه کرد:

    1-برای جوشکاری MIG قطعات نازک آلومینیومی بین ضخامت های 1تا7میلی متر، باید از جریان DC مثبتمعادل 50تا195 آمپر، ولتاژ 12تا24 ولت ، گاز آرگون خالص(100%) با نرخ جریان 1تا2نترمکعب بر ساعت، سیم جوش قطر 8/0 تا2/1 میلی متر با سرعت سیم 440 تا1150 سانتیمتربر دقیقه و طرح اتصال Iاستفاده کرد.
    2-رای جوشکاری MIG قطعات متوسط و ضخیم آلومینیومی به ضخامت های بین 7تا 13 میلی متر،از جریان DC مثبت 160تا300 آمپر، ولتاژ20تا26ولت، مخلوط 50 درصد آرگون و 50درصد هلیوم یا 25 درصد آرگون و 75 درصد هلیومبا نرخ جریان 35/1 تا3 متر مکعب بر ساعت ، سیم جوش به قطر 2/1 تا6/1 میلی متر باسرعت سیم 375 تا 680 سانتیمتر بر دقیقه و طرح اتصال V با تعداد 2تا8 پاس جوش استفاده شود.
    3-رای جوشکاریMIG قطعات ضخیم وخیلی ضخیم آلومینیومی به ضخامت بین 13تا 25 میلی متر،بایداز جریان 320 تا 425 آمپرDC مثبتو ولتاژ22تا29 ولت؛ گاز هلیوم خالص (100% ) یامخلوط25درصد آرگون و75% هلیوم با نرخجریان6/1 تا 8/3 مترمکعب برساعت، سیم جوش به قطر6/1 تا4/2 میلی مترباسرعت سیم350تا 660سانتی متربردقیقه وطرح اتصال X باتعداد پاس جوش، استفاده نمود.
    4-یکی ازروش های انتقال مذاب به حوضچه جوش، روشانتقالی پاشیدنی(Spray Arc) یا(Spray Transfer) می باشد.
    5- انتخاب سیم جوش مناسب برای جوشکاری آلومینیومبه روشMIG، یکی از فاکتورهایی است کهباید مد نظرقرارگیرد.
    6-خواص مکانیکی آلیاژهای آلومینیوم جوشکاری شدهبه روش MIG نیز، باید مد نظر قرارگیرد.
    7-برای شروع جوشکاری باید لبهء شعله پوش رادرفاصلهء 25 میلی متری سطح قطعه کارقرارداد، به طوری که سیم جوش به اندازه 10 میلیمتری ازدهانهء نازل بیرون باشد. نقطهء شروع جوشکاری، باید حدود 20 میلی متری عقبتر از ابتدای خط جوش اصلی انتخاب شود، به طوری که پس از جوشکاری بتوان با بر یودن20 میلی متری اضافی، ترتیبی دادتاکلیهء عیوب متحمل درشروع جوش دراین اضافهقرارگرفته وازقطعهء اصلی جدا شود.
    8-در جوشکاری آلیاژهای آلومینیومی به روش MIG ، انبر جوشکاری را باید تحت زاویهء 10درجهنسبت به خط عمود و به صورت روش پیش دستی( Freehand ) یعنی از راست به چپ به کار گرفت.
    9-طول قوس در جوشکاری MIG ، به وسیلهء ضخامت فلز، قطر و جنس پرکننده و نیز جریان جوشکاری کهبه کار می برید تعیین می شود. برای جوشکاری فلزات نازک و اتصالات تخت یا گوشه با شیارتنگ، استفاده از قوس کوتاه توصیه می شود. طول قوس معمولا نباید از 3تا10 میلی مترتجاوز کند. طول قوس کوتاه برای دستیابی به عمق نفوذ بیشتر در پاس ریشه به ویژه درجوشهای چند پاسی بسیار مفید است.
    10- در جوشکاری آلیاژهای آلومینیوم به روشMIG در وضعیت عمودی، بهتر استاز روش سربالا (vertical )استفاده نمود.
    11- در هنگام جوشکاری ورق های نازکآلومینیومی به صورت لب به لب با تکنیک انتقال مذاب به صورت پاشیدنی با سرعتجوشکاری زیاد به ویژه در شرایطی که جوشکار از مهارت زیادی برخوردار نیست، استفادهاز پشت بند برای جوشکاری مناسب است. برای آلیاژهای آلومینیوم، استفاده از پشتبندهایی از جنس فولادکربنی، فولاد زنگ نزن، مس یا آلومینیوم مرسوم است. اگر هدف آناست که انتقال حرارت از طریق پشت بند به سرعت انجام شده و در واقع پشت بند نقشمبرد را نیز ایفا مینماید، استفاده از آلومینیوم،و فولادکربنی به ترتیب توصیه شدهو اگر هدف این باشد که انتقال حرارت از طریق پشت بند انجام نگیرد، فولاد زنگ نزن وکربنی مفیدتر هستند.
    12- در هنگام جوشکاری ورقهای نازکآلیاژهای آلومینیومی، به ویژه در جدارهء مخازن، برای به حداقل رساندن امکان نشتیناشی از وجود ناخالصی، سرباره و یا حفرههای گازی باقی مانده، استفاده از جوشکاریدو یا چند پاسی MIGتوصیه شده است. زیرا در هنگام استفاده از جوش چند پاسی، حجم مذاب موجود در هر پاسبسیار کم و قابل کنترل است و می تواند ناخاصی های باقی ماندهاز پاس اول و حفره هایگازی پیشین باقیمانده را نیز ترمیم و اصلاح نماید. برای اتصالات لب به لب ورق هایآلومینیوم به ضخامت بیش از 10mm ،بهتر است از جوش های دو طرفه با دو یا چندین پاس استفاده نمود و برای دستیابی بهنفوذ بهتر، قبل از شروع پاس پشتی، باید ریشه پاس اول را شیارزنی کرد. با این روش، می توان لایههای اکسیدی باقی مانده و تشکیل یافته در ریشه را از بین برد.البته توجه به این نکته ضروری است که برای برداشتن پاس ریشه از پشت،استفاده از ابزارهایی مثل چکش های بادی یا ماشینکاری نیز قابل استفاده است. تا جایممکن باید سعی کرد که برای این کار از سنگ های دوار (صفحه سنگ) فیبری استفادهنشود، زیرا امکان باقی ماندن برادهء فیبر سنگ در داخل آلیاژ نرم آلومینیوم وجوددارد. ضمن آن که امکان کنترل این ابزارها کمتر بوده و احتمال ایجاد زوایای تیز وخراشیدگی هایی که در سرویس کاری موجب بروز خوردگی می شوند افزایش خواهد یافت. پساز اتمام شیارزنی از پشت، باید نسبت به آزمایش کردن جوش اقدام شود. آزمایش جوش قبلاز جوشکاری پاس پشت، می تواند با مایعات نافذ، رادیو گرافی یا آلتراسونیک انجامگیرد هر چند در هر صورت، بازرسی چشمی ضروری است.


    نتیجه گیری

    مزایا :
    چون حرارت مستقیما از سیم جوش بهقطعه کارداده می شود بنابراین سرعت بالایی دارد، این روش با نوع دستی ، نیمهاتوماتیک و تمام اتوماتیک قابل انجام است . هر آلیاژی جوش ذوبی قابل جوشکاری است.خواص مکانیکی الیاژهای آلمینیوم جوشکاری شده نسبت به سایر روشها از کاهش و تغییراتکمتری برخوردار است. روانسازی یا تنه کار برای برطرف کردن لایه اصلی نیاز نیست،مشاهده چشمه حوضچه جوش با استفاده از ماسک برای جوشکار راحت تر است و نیز راندمانرسوب جوش معمولا بالاتر از 95 درصد است.


    عیوب :
    گران بودن تجهیزات، چگونگیانتقال قطرات مذاب از فلز پرکننده به حوضچه جوش و نوع، خلوص و ترکیب گاز محافظتاثیر مهمی روی عمق نفوذ و کیفیت دارد. استحکامش در درجه حرارت بالاتر از 90 درجهبه شدت افت می کند. این جوشکاری برای ورقهای آلمینیومی نازکتر از 3 میلیمتر مناسبنیست. با این جوشکاری می توان سیم جوش هایی را با ضخامت حداقل 8/0 و حداکثر 4/2میلیمتر ذوب نمود.


    منابع
    1- کتاب کلید جوشکاری (جلد اول و جلد دوم ) . مهندس مهردادمعینیان
    ویرایش توسط سینا شریفی : 2015/01/02 در ساعت 15:57

  12. 1
نمایش نتایج: از 1 به 6 از 6

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •