ورود به حساب ثبت نام جدید فراموشی کلمه عبور
برای ورود به حساب کاربری خود، نام کاربری و کلمه عبورتان را در زیر وارد کرده و روی “ ورود به حساب” کلیک کنید.





اگر فرم ثبت نام برای شما نمایش داده نمیشود، اینجا را کلیک کنید.









اگر فرم بازیابی کلمه عبور برای شما نمایش داده نمیشود، اینجا را کلیک کنید.





صفحه 1 از 4 123 ... آخرین
نمایش نتایج: از 1 به 10 از 32
  1. #1
    سینا شریفی
    مدیـــر تالار مهندسی متالورژی
    تاریخ عضویت
    2012/12/08
    نوشته ها
    1,445
    3,296
    3,218

    کاربرد نانوتکنولوژی درپزشکی

    نانوتکنولوژی یک پدیده علمی چندمنظوره،شامل ساخت واستفاده از مواد،ابزارها وسیستم ها درمقیاس نانومی باشد،درواقع به معنای علم دستیابی به زیرساخت های پدیده هاواستفاده ازسیستم هایی درسطح مولکولی باعملکرد جدیداست.امروزه نانوتکنولوژی درزمینه های بسیاری رسوخ کرده که شاید بتوان گفت مهمترین آن داروسازی می باشد که منجربه وجودآمدن دارورسانی نوین شده است.






    دارورسانی دربهبود روند درمان امیدهای بسیاری ایجاد کرده است که از جمله می توان به کاربردهای آن دربیماری های صعب العلاج اشاره نمود.
    دارورسانی نوین موفقیت های چشمگیر خودرامدیون نانوذرات می باشدکه نانوذرات نیز به نوبه خودمدیون خصوصیاتی چون :
    1. ظرفیت بالا برای حمل دارو
    2. سطح فعال بسیاروسیع برای واکنش
    3. کوچکی مناسب برای عبورازسطوح خونی
    4. قابلیت تجمع دربافت هدف
    5. سمیت پایین خود می باشند

    صنعت داروسازی ازنقطه نظردارورسانی،تاکنون ازطریق فناوری نانو به دستاوردهای چشمگیری رسیده است.درسیستم دارویی قدیم به علت غیرواقعی بودن دوزدارویی،ازلحاظ مقدارنیاز برای درمان، بسیاری از آن دردستگاه گوارش،گردش خون وبافت های واسط به هدر می رفت تا مقدار مورد نظر به سلول های هدف برسد که می تواند این داروهای جذب شده درطول مسیر ایجاد عوارض جانبی کند که دربیماری های دیابتی وسرطان،باعث ریزش مو وعوارض بسیاری خواهد شدویاتزریق مکرر باعث دردناک شدن بافت ها می شود که برای بیمار،غیرقابل تحمل است؛امافناوری نانودردارورسانی،راه حل هایی اندیشیده است.
    دارورسانی نوین عبارتندازرساندن دارودر یک زمان وبادوز کنترل شده به اهداف دارویی خاص این کار به نحوچشمگیری،ایمن تر وبسیار موثرتر از پخش دارویی در تمام بدن است که سبب می شودعوارض جانبی ودوز مصرفی کاهش یابد.

    درواقع رساندن دارو دریک زمان معین بادوزکنترل شده به اهداف خاص که باعث کاهش عوارض جانبی ،درمان سریعتر واختصاصی برای هر یک از افراد می باشد.این شیوه دوزهای مصرفی را کاهش می دهدومی تواند باعث دل گرمی بیماران برای ادامه رژیم مصرف دارویی صحیح گردد.استفاده بهتر ازدارورسانی ، اجازه استفاده ازروش های درمانی جدید را می دهد. این فناوری جدید،امکان استفاده از داروهای بسیار سمی رانیز می دهد.سیستم های دارورسانی نوین برای اینکه قادر به رساندن دوز مورد نیاز دارو در زمان معین به سطح هدف باشند ازسیستم های طراحی شده نانومتری فعال یا غیر فعال استفاده می کنند ،پس باید این گونه گفت که گذرازگذرگاه نانوتکنولوژی برای رسیدن به اهداف نهایی دارورسانی الزامی است.


    مهمترین نانوساختارها ونانوداروهایی که دردارورسانی نوین کاربرددارندعبارتنداز:

    1. لیپوزوم ها برای نفوذ بهتر
    2. کپسوئید وویروس ها برای انتقال دارو
    3. نانوذرات مورد استفاده برای انتقال دارو
    4. نانوکپسول ها
    5. نانوسرنگ های سلولی
    6. دارورسانی با نانوسوسپانسیون


    استفاده از ماکرومولکول های خود تجمع دهنده برای حمل دارو پرواضح است که امروزه داروهای قدیمی وتاحدودی کنونی دیگر مورداستقبال وبه طبع شرکت های داروسازی واقع نمی شود.حال آنکه رسوخ نانوتکنولوژی درصنعت داروسازی منجربه دگرگونی های شگرفی شده است که از جمله آن ها دارورسانی نوین می باشد.شاید بتوان گفت دارورسانی نوین انقلاب علمی –تجاری داروسازی وپزشکی بوده است که نسیم نویدبخش بیشتر و بهتر زندگی کردن رابه ما می دهد.

  2. 2
  3. #2
    سینا شریفی
    مدیـــر تالار مهندسی متالورژی
    تاریخ عضویت
    2012/12/08
    نوشته ها
    1,445
    3,296
    3,218
    دارورسانی با نانوسوسپانسیون ها

    قسمت اعظم ترکیبات شیمیایی جدیدی که به منظور ساخت داروهای جدید منتشر می شوند،نامحلول ویا کم محلول درآب هستند وبنابراین جذب کمی نیزدارندواین مساله ،مانع بزرگی دربرابرساخت فرمولاسیون های کارآمدازاین ترکیبات به شمارمی رود.نانو سوسپانسیون ها نوعی توزیع کلوئیدی ذرات خالص داروها دراندازه های کوچکتر از میکرون می باشند که با استفاده از سورفاکتانت پایدارشده اند.ازنانو سوسپانسیون ها برای فرمولاسیون داروهایی که هم درآب وهم درروغن نامحلول هستند،نیز می توان استفاده کرد.
    استفاده از فناوری نانو درسوسپانسیون ها ،باعث فراهم آوردن امکان استفاده از این داروها بدون نیاز به استفاده ازحلال ها می گردد.به کمک این فناوری،دارو در حالت بلوری مدنظرنگهداری شده درحالی که اندازه ی نانوذرات آن کاهش یافته واین نکته باعث افزایش سرعت انحلال وافزایش جذب دارو می گردد.
    ازنانوسوسپانسیون ها برای انتقال مقادیر زیادی از داروهای کم محلول در آب به مغز همراه با کاهش عوارض جانبی داروها نیز می توان استفاده کرد.

    نانو سوسپانسیون ها در انواع مختلف ، روشهای تجویز دارند از جمله : روشهای تزریقی ، خوراکی ، موضعی ، ریوی و انتقال هدفمند دارویی کاربرد دارند

    ازنانوسوسپانسیون های خوراکی به طوراختصاصی برای افزایش سرعت وجذب داروها استفاده می شود.علاوه برافزایش سرعت اثرداروها،کاهش دفع داروها،افزایش دوزموثر دارووکاهش تحریک پذیری معده نیز گزارش شده است.برای دارورسانی به ریه ها،افشانه ها دارای ذرات ریزدارویی می باشند،اما ازمشکلات این سیستم های دارورسانی ،توزیع ناهمگون ذرات دارویی درقطرات حامل آن هاست.نانوسوسپانسیون ها این مشکل را باافزایش تعدادذرات درهرقطره،برطرف ساخته اندوبدین ترتیب،سرعت اثرداروها ومیزان جذب آن ها نیزافزایش یافته است.ازنانوسوسپانسیون ها برای انتقال مقادیر زیادی از داروهای کم محلول در آب به مغز همراه با کاهش عوارض جانبی داروها نیز می توان استفاده کرد.

    نانو سوسپانسیون ها در انواع مختلف ، روشهای تجویز دارند از جمله : روشهای تزریقی ، خوراکی ، موضعی ، ریوی و انتقال هدفمند دارویی کاربرد دارند. در مجموع نانو سوسپانسیون ها نه تنها مشکل حلالیت دارو را برطرف کرده اند ، بلکه با تغییر خواص دارویی دارو ، باعث بهبود کارایی و عوارض جانبی آنها نیز گردیده اند.


    دارو رسانی هوشمند


    بسیاری از داروها نه تنها خواص درمانی مناسبی ندارند ، بلکه عوارض جانبی زیادی نیز از خود نشان میدهند زیرا علاوه بر نقطه اثر ویژه ی خودشان ، در نواحی دیگر بدن نیز موثرند .
    برای اینکه یک دارو از لحاظ درمانی موثر بماند ، لازم است تا رسیدن به محل اثر محافظت شود و ویژگیهای زیستی و شیمیایی آن حفظ گردد Paul ehrlich. در قرن 19 ، حاملین دارو را به عنوان جعبه های جادویی بیان کرد که می توانند دارو را دقیقا به همان سلول هدف منتقل کرده و به سلولهای مجاور ، آسیبی وارد ننمایند . فنّاوری نانو ، امکانات زیادی را برای توسعه و بهبود کیفیت انتقال دارو فراهم نموده است ، به طوری که سیستمهای حامل دارو ، حلالیت پایداری کنترل دوز و نیمه عمر حضور دارو را در گردش خون بهبود بخشیده اند.


    حاملین دارو باید به راحتی در گردش خون جا به جا شوند ، از طرفی هم بایستی به اندازه ی کافی کوچک و انعطاف پذیر باشند تا اوّلا ، بتوانند به سادگی به سلول مورد نظر برسند و ثانیا ، توانایی آزاد سازی دارو در سلول و یا بافت هدف را داشته باشند . همچنین زمان آزاد سازی دارو نیزمهم است ، زیرا اگر دارو خیلی سریع آزاد شود ، امکان جذب کامل آن وجود ندارد و یا ممکن است با تحریک لوله گوارش ، عوارض جانبی داشته باشد . دارو رسانی هوشمند به این معناست که دارو بتواند به طرف سلولهای ویژه ای هدف گیری کند و از سدهای بیولوژیکی بگذرد و در پاسخ به علائم خارجی و فیزیولوژیک ، مقدار آزاد سازی آن کنترل شود

  4. 1
  5. #3
    سینا شریفی
    مدیـــر تالار مهندسی متالورژی
    تاریخ عضویت
    2012/12/08
    نوشته ها
    1,445
    3,296
    3,218

    فولرن ها

    نوع دیگری از ذرات که در دارورسانی می توانند مورد استفاده قرارگیرند ،فولرن ها هستند که یکی ازآلوتروپ های کربن می باشند و شامل حلقه های 5 ضلعی و 6 ضلعی ازاتم کربن می باشند،این ترکیبات به عنوان حامل های دارویی بسیار موثرواقع می شوند. باکی بال شناخته شده ترین فولرن است که شبیه توپ فوتبال می باشد و از 20 شش ضلعی و 12 پنج ضلعی ساخته شده است . محققین مؤسسه C Sixty از ماكرو مولكول های درمانی به صورت فلورن ها استفاده میكنند. فولرن هااز نظر ساختاری شبیه توپ فوتبال هستند و به عنوان آنتی اكسیدان و دارای قدرت جذب رادیكال های آزادی هستند كه در طی بیماری هائی مانند بیماری های اعصاب، حملات قلبی و دیابت افزایش مییابند.
    انواعی از مواد ،دارای اكسیژن فعال و راد یکالهای آزاد هستند كه می توانند الكترونهای غیرمزدوج خود را در تماس با مولكولهای حیاتی مانند اسیدهای نوكلئیك قرار دهند و به این وسیله سبب تخریب سلولی و مرگ سلول (apoptosis) شوند. محققین C Sixty معتقدند كه فولرن ها به صورت یك "اسفنج رادیكالی" عمل میكند و میتوانند كه الكترون های تخریب شده را در میان بگیرند. در عمل فولرن ها در آب نامحلول هستند لذا لازم است تا به نوعی محلولیت آنها افزایش یابد.


    لیپوزومها

    لیپوزومها در دارورسانی با استقبال زیادی روبرو شدهاند. این مواد میتوانند به طور كروی مواد داروئی را دربر گر فته و احاطه نمایند. تاكنون بسیاری از تركیبات از جمله ضدسرطانها و آنتی بیوتیكها توسط لیپوزومها مورد استفاده قرار گرفته اند . در مقابل نیز شركتهائی مانند Anosys وجود دارند كه توانستهاند از لیپوزومها به صورت حاملهای دارو یی استفاده نمایند. اغلب سلول ها برای انتقال پیام و سیگنال مهم خود به سلول دیگر از حاملهائی به نام dexosome ها استفاده میكنند. در سیستم ایمنی ، این سلول های دندانهدار ، عوامل ویروسی و عفونت ز ا را حس میكنند در حقیقت این شركت توانسته است dexosome های مصنوعی برای هدف قراردادن سرطان را بسازد. محققین Anosys به كمك این روش خواهند توانست نوعی ایمنی اكتسابی بر علیه انواعی از سرطانها ایجاد نمایند.

  6. #4
    سینا شریفی
    مدیـــر تالار مهندسی متالورژی
    تاریخ عضویت
    2012/12/08
    نوشته ها
    1,445
    3,296
    3,218
    فاكتورهای مؤثر بر اكتشافات دارویی مبتنی بر فناوری نانو


    افزایش حلالیت:
    از مزایای عمدة سیستمهای دارورسانی مبتنی بر نانو، تاثیر سریع آنهاست. این مسئله تاحدودی مربوط به فناوریهای كپسولهكردن و به دنبال آن افزایش سرعت انحلال ماده در مایعات بدن است. در همین راستا میتوان به این نكته اشاره كرد كه ذرات 10 میكرونی سطحی معادل 2 تا 5 مترمربع به ازای هرگرم دارا میباشند در حالی كه نانوذرات 3 تا 5نانومتری دارای سطحی معادل 400 تا 500 مترمربع به ازای هرگرم میباشند. شركت داروسازی Elan روش روكشدهی پیشرفتهای را دارا میباشد كه از كنترل گستردهای بر روی این نوع ذرات برخوردار است.
    افزایش كارآیی داروها نسبت به دوز در سیستمهای دارورسانی مبتنی بر نانو نیاز كلی مصرف دارو را كاهش میدهد و احتمالاً باعث كاهش هزینهها و عوارض ناخواسته در بدن میشود


    كاهش هزینههای توسعه:
    تحقیق و توسعه فناوری نانو نیازمند روشهای جدید آنالیز میباشد. توسعة این روشها و تجاریشدن آنها باعث افزایش بازده و بهبود وضعیت صنعت دارورسانی خواهد گردید. از آن جمله شناساگرهای زیستی مبتنی بر نانوذرات میباشند كه در تستهای بررسی كارآیی و میكروآرایهها كاربرد دارند. برخی شركتها از نانوبلورها (معمولاً ژرمانیوم و سیلیكون) برای نشانداركردن فلورسانت مواد استفاده میكنند در حالی كه امروزه شركتهایی چون Evident technologies, Quantom dots و Kereos از مزایای ویژة نقاط كوانتومی برای تحقیقات خود استفاده میكنند.

    هدفمندسازی بیشتر:
    افزایش كارآیی داروها نسبت به دوز در سیستمهای دارورسانی مبتنی بر نانو نیاز كلی مصرف دارو را كاهش میدهد و احتمالاً باعث كاهش هزینهها و عوارض ناخواسته در بدن میشود.

    سودمندی بیشتر برای بیماران:
    از دیگر مزایای فناوری نانو كه باعث تقویت صنایع داروسازی میشود، مشتریها هستند. داروهای مبتنی بر فناوری نانو شاید پاسخی به نیاز روزافزون به مصرف راحتتر داروها باشند. به عنوان مثال چندین داروی جدید برای انتقال به ریه فرمولاسیون میشوند، كه الزاماً بافت ریه محل اثرگذاری آنها نیست.

  7. 1
  8. #5
    سینا شریفی
    مدیـــر تالار مهندسی متالورژی
    تاریخ عضویت
    2012/12/08
    نوشته ها
    1,445
    3,296
    3,218

    داروسازی و فناوری نانو

    داروسازی و فناوری نانو

    فناوری نانو یكی از آخرین دستاوردهای علمی است. طبق بررسی های شورای پژوهش های اجتماعی _ اقتصادی انگلستان، فناوری نانو از جمله موارد رو به گسترش و مورد توجه اجتماعی _ اقتصادی است. بحث هایی كم و بیش در زمینه كاربرد این نوع فناوری چه منتقدانه و یا طرفدارانه وجود دارد. بیشترین اشكالی كه منتقدان در این زمینه وارد می كنند، ترس از انباشته شدن كره زمین از وجود موادی است كه ممكن است این فناوری در پی داشته باشد و به نوعی خطرناك باشد. اما نقطه نظر طرفداران سرسخت این نوع فناوری بیشتر متوجه تاثیر مثبت آن در ارتقای زندگی، تولیدات جدید و توسعه گرانه و تولید محصولات ارزان تر است.
    به طور كلی این فناوری عبارت از كاربرد ذرات در ابعاد نانو است. یك نانومتر، یك میلیاردم متر است. از دو مسیر به این ابعاد میتوان دسترسی پیدا كرد. یك مسیر دسترسی از بالا به پایین و دیگری طراحی و ساخت از پایین به بالا است.

    ● فناوری نانو



    به طور كلی این فناوری عبارت از كاربرد ذرات در ابعاد نانو است. یك نانومتر، یك میلیاردم متر است. از دو مسیر به این ابعاد می توان دسترسی پیدا كرد. یك مسیر دسترسی از بالا به پایین و دیگری طراحی و ساخت از پایین به بالا است. در نوع اول، ساختارهای نانو با كمك ابزار و تجهیزات دقیق از خرد كردن ذرات بزرگ تر حاصل می شوند. در طراحی و ساخت از پایین به بالا كه عموما آن را فناوری مولكولی نیز می نامند، تولید ساختارها، اتم به اتم و یا مولكول به مولكول تولید و صورت می گیرند. به عقیده مدیر اجرایی موسسه نانوتكنولوژی انگلستان، فناوری نانو ادامه و گسترش روند مینیاتوریزه كردن است و به این طریق تولید مواد، تجهیزات و سامانه هایی با ابعاد نانومتر انجام می شود. درحقیقت فناوری نانو به ما امكان ساخت و طراحی موادی را می دهند كه كاملا دارای خواص و اختصاصات جدید هستند.
    به بیان دیگر این نوع فناوری چیزهایی را كه در اختیار داریم با خصوصیات جدید در اختیار قرار می دهد و یا آنها را از مسیرهای نوینی می سازد. اما گویا صنایع داروسازی از مدت ها قبل به ساخت ذرات ریز مشغول بوده اند. به نظر پروفسور Buckton، طی سخنرانی كه در كنفرانس علوم دارویی انگلستان1 انجام داد ادعا نمود كه فناوری نانو در داروسازی، اصطلاح تازه به كار گرفته شده ای برای فناوری تولید ذرات در اندازه میكرونی2 است كه از سال ها قبل تهیه و ساخته می شده اند. پس چه چیزی در این بین، جدید خواهد بود؟ به عقیده مدیر اجرایی موسسه فناوری نانو انگلیس، دستیابی و ساخت دستگاه های آنالیز پیشرفته و ابداع روش های آنالیز نوین سبب می شود تا ما بتوانیم رفتار مواد را به دقت مورد شناسایی قرار دهیم و از این رهگذر بتوانیم آنها را با ظرافت خاصی دستكاری كنیم.



    ● تغییر در خصوصیات دارویی

    كاربرد فناوری نانو در پزشكی تاثیرات مهمی دارد. شركت Elan یكی از شركت هایی است كه از فناوری نانو در تغییر ذرات دارویی استفاده می كند. این شركت فرایند آسیاب كردن كریستال های نانو را در اختیار دارد كه اجازه می دهد بعد از این فرایند، ذراتی مانند داروی Sirolimns متعلق به شركت Wyeth كه اجبارا می بایست در فرمولاسیون محلول خوراكی به كار برند، بهبود یافته و آن را بتوانند به فرم قرص ارایه نمایند. یعنی با تهیه ذرات نانو فرم محلول این ماده به فرم جامد تبدیل می شوند. داروی Sirolimns به عنوان یك تضعیف كننده سیستم ایمنی همراه سایر فرآورده های دارویی در موارد پیوند اعضا مانند پیوند كلیه به كار می رود. این شركت مدعی است كه با كاهش سایز ذره سرعت انحلال Sirolimns به مقداری كه بتواند به فرم قرص ارایه شود افزایش می یابد. از نظر تجاری این نوع فناوری آسیاب نمودن فقط مختص داروهای با حلالیت بسیار ضعیف است، اما به عقیده این شركت ۴۰ الی ۵۰ درصد فرآورده های جدید (NCE) تقریبا در این رده قرار می گیرد. فناوری نانو همچنین در زمینه داروهای پپتیدی كه عمدتا برای محفوظ ماندن از متابولیسم می بایست به فرم تزریقی تجویز شوند به كمك آمده است و شرایطی را می تواند فراهم نماید تا آنها را بتوان از طریق سایر روش های داروسازی ونیز مورد پذیرش بیمار تجویز كرد.
    شركت Xstal Bio كه با دانشگاه های Glasgow Strathelyde همكاری می كند، توانسته است كریستال های نوینی بسازد كه با ذرات پروتئینی پوشش داده شده اند. مدیر اجرایی شركت Xstal Bio معتقد است كه اغلب شركت ها، برای تهیه ذرات نانو از مسیر خرد كردن ذرات بزرگ تر به ذرات كوچك تر استفاده می كنند، اما آنها فرایندی را در اختیار دارند كه مستقیما ذرات كوچك از آن تهیه می شود، بدون آنكه احتیاج به فرایند زیادتری داشته باشند. این فرمولاسیون انسولین استنشاقی را انجام می دهد. بیماران می توانند به سادگی با اسپری كردن و تنفس آن، پودر خشك انسولین و یا یك پروتئین دیگری را دریافت كنند. برای اینكه این راه تجویز به طور موثر در اختیار باشد، ذرات محتوی آن باید آنقدر ریز باشند تا بتوانند در بخش های عمقی مجاری تنفسی نفوذ كنند والبته آنقدر ریز هم نباشد تامبادا پس از مصرف از دهان و بینی خارج شوند. بنابر این شركت Xstal Bio مسیر اثباتی خاصی را پشت سر گذرانده است و هم اكنون این فرآورده در بیماران تحت آزمایش است. فناوری نانو در زمینه تشخیص ساده بیماری ها، تصویربرداری ها و برآوردسریع از كارایی مصرف دارو در افراد نیز كاربردهایی دارد. به طور كلی این فناوری در تولید اعضای مصنوعی، كاشت داروها، استفاده از تشخیص های فردی در كنترل آزمایش های درون تنی و تشخیصی و داروسازی نوین كاربرد دارد. درخصوص آخرین مواردی كه اشاره شد، یعنی مونیتورینگ تشخیصی و داروسازی، این فناوری قادر است ریز وسیله داروهایی بسازد تا پس از كاشتن آن در بدن و كمك آن، سطح خونی مواد بیولوژیك درون بدن دائما تحت كنترل باشد و در صورت نیاز مقداری دارو آزاد و ارایه شود.



    ژن درمانی

    یكی دیگر از كاربردهای فناوری نانو در زمینه دارو رسانی ژن هاست. Vector های موجود، ویروس های اصلاح شده روی سیستم ایمنی بدن دارای اثراتی هستند، بنابراین تحقیقات روی ساخت، ذرات نانو كه قابلیت حمل ژن ها را داشته باشند از موارد مورد نیاز می باشد. سایر روش های آزادسازی و دارو رسانی به منظور افزایش تاثیر دارو و كاهش اثرات جانبی آنها نیز وجود دارند كه مورد تحقیق می باشند. به طور مثال كاربرد پوشش هایی كه تحت تابش نور فعال می شوند برای كاربرد داروهای خاص در استخوان ها به كار گرفته می شود از این موارد هستند. این نوع داروها عمدتا به علت نوع پوشش دادن آنها، غیرمحلول باقی می مانند و در استخوان ها جذب می شوند. این پوشش ها پس از قرار گرفتن در معرض نور و تابش به فرم محلول درآمده و اجازه می دهند تا دارو به محل اثر خود رسیده و تاثیر نماید. این تحقیقات همچنین بر روی ذرات مغناطیسی كه به كمك آن بتوان داروها را به محل اصلی هدایت نمود نیز انجام می شوند. پوشش ذرات غیر نانو با پلیمرهایی نظیر پلی اتیلن گلیكول نیز از مواردی است كه به كمك آن داروها را می توان به محل اصلی هدایت نمود. این روش سبب می شود تا اختصاصات دارو تغییر ننماید و دارو از متابولیسم در كبد درامان باقی بماند. این راه دارورسانی نیز به زودی در درمان در دسترس قرار خواهد گرفت. علی رغم آنكه امروزه ممكن است فناوری نانو در مقایسه با علوم رایج و كاربردی بیشتر از یك عبارت باب روز جلب توجه نكند، اما اصلا نباید از توانمندی های آتی آن غفلت كرد.



    تحلیل

    مهندسی ذرات و دارو رسانی نوین از مهم ترین فصل های مشترك دارو رسانی با فناوری نانو است، به علت پیشرفت در روندهای ساخت ذرات و فرمولاسیون های دارویی امكان دارو رسانی فرآورده های جدید كه عمدتا از نوع پپتیدها و پروتئین ها می باشند امكان پذیر شده است. هم راستای این پیشرفت ها صنعت ساخت پلیمرهای دارویی امكان تهیه حامل های مناسب برای دارو رسانی به محل های اثر مورد نظر را فراهم كرده است. امید است با یك بازنگری كلی پیرامون توانمندی های موجود در مراكز تحقیقاتی داخلی و امكان سنجی برای انجام پروژه های نانو در عرصه دارو رسانی بتوان از ظرفیت های بالقوه در راستای كاربردی نمودن فناوری نانو در دارو رسانی بهره برداری نمود. متقابلا پژوهشگران نیز می بایستی با درك مناسب از موقعیت فراهم شده و توجه صنایع دارویی از این فناوری، خود را به طور علمی و عملی برای ورود در این عرصه مهیا نمایند و با ارایه دستاوردهای قابل كاربرد، حفظ اعتمام متقابل سرمایه گذاران و گسترش روز افزون این رویكرد در بین صنایع دارویی اقدام نمایند.

  9. 4
  10. #6
    سینا شریفی
    مدیـــر تالار مهندسی متالورژی
    تاریخ عضویت
    2012/12/08
    نوشته ها
    1,445
    3,296
    3,218

    نانو دارو رسانی هدف

    نانو دارو رسانی هدف


    1. مقدمه
    فناوری نانو جنبههای مختلف دنیای امروز را تحت تأثیر خود قرار داده است. انتقال کنترل شده دارو به اندام هدف، یکی از کاربردهای مهم نانوفناوری است. میتوان داروها را به کمک حاملهای مختلف به اندام هدف رساند. استفاده از حاملهای مختلف به عنوان ناقلهای دارو در حال گسترش است. با روشهای معمول مصرف دارو، نظیر مصرف خوراکی و تزریقی، دارو به سراسر بدن توزیع خواهد شد، و تمام بدن تحت اثرات دارو قرار خواهد گرفت و عوارض جانبی دارو بروز خواهد کرد. بنابراین، برای دستیابی به یک اثر خاص، نیاز به مصرف مقادیر زیادی از دارو میباشد. با نانوفناوری می توان به دارورسانی هدفمند دست یافت و زمان، مکان و سرعت آزادسازی دارو در بدن را کنترل نمود. سیستمهای دارورسانی جدید عوارض جانبی کمتر، کارایی بیشتر و راحتی بیمار را به دنبال خواهند داشت.



    حاملهای مختلفی را میتوان به عنوان ناقلهای دارو در دارورسانی مورد استفاده قرار داد. از آنجا که دارو نقش درمانی دارد، باید تا رسیدن به محل هدف در بدن محافظت شود و خواص شیمیایی و بیولوژیکی خود را حفظ کند. برخی از داروها به شدت سمی بوده و میتوانند سبب اثرات جانبی منفی شده، و اگر حین آزاد شدن تخریب شوند، اثر درمانی آنها کاهش مییابد. به عنوان مثال؛ در شیمیدرمانی داروهای مصرفی تا حدی سمیاند، و افزایش مقدار آنها میتواند اثر معکوس بگذارد و حتی به مرگ بیمار بیانجامد. به بیان دیگر، اگر دارو بتواند مستقیما به بافت هدف برسد، و بر روی سایر قسمتهای بدن تاثیر نگذارد، به مراتب مؤثرتر خواهد بود. در ادامه به برخی از حاملها دارو اشاره خواهد شد.


    2-1- مایسل
    یکی از حاملهایی که به طور گسترده در دارورسانی هدفمند به کار می رود، مایسل است. مایسلها از تجمع خودبخودی کوپلیمرهای آمفیفیلی در محلولهای آبی به وجود میآیند.
    پلیمر مولکول بسیار بزرگی است که از به هم پیوستن مولکولهای کوچک که مونومر نامیده میشوند، به وجود میآید. کلمه پلیمر از کلمه یونانی (Poly) به معنی چند و (Meros) به معنای واحد یا قسمت به وجود آمده است. این مولکولهای بلند، از اتصال و به هم پیوستن هزاران واحد کوچک مولکولی (مونومر) تشکیل شدهاند.
    سادهترین انواع پلیمرها، هموپلیمرها هستند که از زنجیرههای پلیمری متشکل از واحدهای تکراری منفرد تشکیل شدهاند. به این معنی که اگر A یک واحد تکراری باشد (منومر باشد)، یک زنجیره هموپلیمری، ترتیبی به صورت… AAA در زنجیره مولکولی پلیمر خواهد داشت. به عبارت دیگر، میتوان برای هموپلیمرها فرمول عمومی An را در نظر گرفت. هموپلیمرها به صورت خطی، شاخهای و مشبک میباشند.



    حال آنکه کوپلیمرها، پلیمرهایی هستند که از پلیمریزاسیون دو یا چند مونومر مختلف و مناسب با یکدیگر به وجود میآیند. با این روش، میتوان پلیمرها را با ساختمانهای متفاوت به وجود آورد. کوپلیمرهای آمفیفیلی، کوپلیمرهایی هستند که بطور همزمان، دارای دو بخش آبگریز و آبدوست میباشند، و به همین جهت، به آنها آمفی فیلی یا دوقطبی میگویند.
    در حقیقت؛ مایسلها دارای یک سر آبدوست (قطبی) و یک دُم آبگریز (غیرقطبی) میباشند که در محلولهای آبی به صورت خودبخودی تجمع مییابند. مایسلها در محیط آبی به نحوی جهتگیری میکنند که انتهای آبگریز مایسلها از محلول آبی رانده شده و ایجاد یک فاز آبگریز داخلی یا هسته آبگریز نمایند. در حالی که انتهای آبدوست مایسلها به طرف خارج، یعنی محلول آبی متمایل شده و یک تاج آبدوست را به وجود خواهند آورد.
    از این رو، میتوان داروهای آبگریز را با قرارگیری آنها در داخل مایسل به بافت هدف رساند و اثرات جانبی موجود را کاهش داد. میتوان از مایسلها به عنوان ناقلها، جهت رساندن دوز زیاد داروهای ضدسرطانی به تومورها و بافت هدف استفاده نمود، و در عین حال اثرات جانبی آنها را به حداقل رساند.
    در نهایت؛ محتویات مایسلها (داروی موجود در آنها) تحت شرایط محیطی ویژه، نظیر دما، نور UV، اعمال میدان مغناطیسی یا pH در بافت هدف آزاد خواهند شد.
    شکل و اندازه مایسل، به طول زنجیر پلیمری، نوع شاخه یا گروه متصل به زنجیر، نوع الکترولیت، غلظت یونی، استحکام یونی، دمای موثر و pH بستگی دارد.



    2-2- لیپوزمها
    یکی دیگر از ناقلهایی که به طور گسترده در دارورسانی هدفمند به کار می رود، لیپوزوم است. لیپوزومها از نوعی وزیکول با دو لایه لیپیدی، مشابه آنچه که در غشاء سلولی دیده میشود، تشکیل شدهاند. شکل زیر یک لیپید را نشان میدهد.



    به طور کلی، دو لایه لیپید در فاز آبی به گونهای جهتگیری میکنند که بخشی از فاز آبی در داخل محفظه کروی محصور شود و لیپوزوم حاصل گردد. در این میان، لیپیدها گروهی از ترکیبات شیمیایی با زنجیره آلکیلی غیرقابلانحلال در آب و گروه قطبی محلول در آب هستند. بنابراین، بخشی از این مولکول آبگریز، و بخش دیگر آبدوست است؛ که به مولکولی با چنین خاصیت دوگانهای، مولکول آمفیفیلی میگویند .

    به طور کلی لیپوزومها توانایی رساندن داروهای آبگریز، آبدوست و آمفیفیلی (دوگانهدوست) را دارند. در حقیقت، داروهای آبگریز در بخش غیرقطبی لیپوزوم قرار میگیرند. حال آنکه داروهای آبدوست در فاز آب داخلی لیپوزوم قرار خواهند گرفت، و داروهای آمفی فیلی (دوگانهدوست) در حد فاصل بخش آب داخلی و بخش آبگریز قرار خواهند گرفت.
    2-3- نانوذرات
    ناقل دیگری که در دارورسانی هدفمند کاربرد فراوان دارد، نانو ذرات شامل نانوکپسول و نانواسفر است. این ناقلها قادر هستند که دارو را جذب و کپسوله نموده، و به این ترتیب دارو را علیه تخریب آنزیمی و شیمیایی محافظت نمایند.
    نانوکپسولها سیستمهای وزیکولی هستند که دارو را در حفرهای محصور کرده و با یک غشاء پلیمری احاطه میکنند. در حالی که در نانواسفرها، دارو به صورت فیزیکی و یکنواخت در ماتریس پلیمری پراکنده شده است، در حقیقت دارو در درون نانواسفر به صورت پراکنده قرار گرفته است. در سالهای اخیر، توجه قابل ملاحظهای به نانوذرات پلیمری زیستتخریبپذیر، به عنوان سیستمهای مناسب برای دارورسانی اختصاص یافته است. در شکل زیر، دارو که به صورت ذرات کروی قرمز رنگ نشان داده شده است، در درون نانوکپسول و نانواسفر جای گرفته است.



    2-4- درختسانها
    یکی دیگر از ناقلهای مورد استفاده در دارورسانی درختسان (دندریمر) میباشد. دندریمرها، ماکرومولکول باریک، شاخه شاخه و متقارن هستند که از یک هسته مرکزی، واحدهای منشعب شده به صورت درخت، و تعدادی گروه عاملی تشکیل شدهاند. هسته مرکزی و واحدهای داخلی آن، محیط داخل حفره برای قرارگیری دارو را به وجود میآورند. با اتصال گروههای عاملی هدفمند به سطح این ماکرومولکولها، میتوان حلالیت و رفتار شیمیایی آنها را کنترل کرد. در شکل زیر، دارو که به صورت ذرات کروی قرمز رنگ نشان داده شده است، در منافذ موجود در درون دندریمر جای گرفته است.


    2-5- کریستال مایع
    ناقل دیگری که در دارورسانی هدفمند مورد استفاده قرار میگیرد، کریستالهای مایع است. کریستالهای مایع از لحاظ مولکولی بین حالت جامد و مایع قرار دارند، در نتیجه همزمان خصوصیات جامد و مایع را دارا هستند. دارو میتواند در بین مولکولهای کریستال مایع کپسوله شده ( قرار گیرد) و با تغییر فاز در نتیجه اعمال محرک، دارو از سیستم آزاد خواهد شد.



    3. نتیجهگیری
    نانوفناوری در دارورسانی از جمله موارد رو به گسترش است. نانوذرات مختلف دارویی با تغییر ناقلها حاصل خواهند شد، و امکان ایجاد تغییر در خصوصیات دارویی را به وجود خواهند آورد. به طور کلی، بازار نانودارورسانی به طور شگفتانگیزی رو به جلو میرود. از این رو، با استفاده از نانوفناوری میتوان به دارورسانی هدفمند دست یافت و با مصرف کمتر دوز دارو و کاهش اثرات جانبی، راحتی بیمار را بدست آورد

  11. #7
    سینا شریفی
    مدیـــر تالار مهندسی متالورژی
    تاریخ عضویت
    2012/12/08
    نوشته ها
    1,445
    3,296
    3,218

    تأثير پيشرفتهاي فناوري نانو بر دارو رسانی

    تأثير پيشرفتهاي فناوري نانو بر دارو رسانی



    تهیه کننده : سید محمد هادی میر مطلبی
    منبع : راسخون


    برآورد هزينه ارائه و كشف يك داروي جديد به بازار مصرف بين 500 ميليون تا 5/1 ميليارد دلار تخمين زده شده است. مهمترين علت اين رقم سرسامآور، تعلل و توقف داروها در مرحله آزمايشات باليني و احياناً طي مطالعات بعد از ورود به بازار (post marketing) ميباشد. عليرغم، آنكه پيشرفتهاي جديد امكان دسترسي محققين را به دسته تركيبات داروئي نوين فراهم مينمايد، معذالك اكثر متخصصين داروسازي به دنبال يافتن راههايي هستند تا از طريق آن داروها را به دقت به محل اثر اصلي خود برسانند تا بيشترين اثر درماني آن ها بروز نمايد.
    در حال حاضر اكثر داروها از طريق جذب سيستميك به محل اثر خود ارائه ميشوند . پايههاي اين نگرش بر اين مبنا است كه اگر مقدار كافي از دارو وارد سيستم گردش خون شود، بالاخره مقداري از آ ن به محل اثر خود اعم از اينكه محل اثر در بافت ، عضو و يا سلول باشد خواهد رسيد . به طور مثال برخي از داروهاي ضد سرطان از اين طريق بر روي سلول هاي در حال تقسيم تأثير ميگذارند ، اما در همان حال ممكن است به سلول هاي سالم نيز به نوعي مانند سلول هاي سرطاني آسيب برسانند . البته براي مواجه با اين مشكل و كاهش هزينههاي مربوط به ارائه داروهاي جديد، ميبايستي كه آنها را به طور اختصاصي بر روي اهداف تعيين شده طراحي نمود. در مواردي حتي دارو را به آنتي بادي اختصاص ي سلول گرفتار موردنظر متصل مينمايند تا داروي پيوند يافته بتواند به راحتي مسير اتصال خود به سلول هاي هدف را به طور اختصاصي پيدا كند. برخي از محققين نيز نقاط ورودي را در مسير متابوليكي بيماري ها پيدا كرده اند و بر مبناي آن داروها را طراحي و ارائه مينمايند ، اما آيا راه اختصاصي وجود دارد تا بتواند حتي يك مولكول دارو را به طور ايده آل به هدف خود متصل نمايد؟

    نگاه ريزتر
    براي مواجه و مقابله با يك چنين مشكلاتي، بسياري از محققين خود را در مسير فناوري نانو قرار دادهاند. قطع نظر از سايز و شكل ذرات كه اغلب ميبايستي كمتر از 100 نانومتر باشد، نانو سامانههاي نوين داروسازي (Nano DDS) روش هاي هدفگيري شدهاي را براي ارائه مقادير بيشتر از مواد داروئي به مناطق هدف در اختيار قرار ميدهند. با درنظر گرفتن اينكه ، البته با ارائه فقط يك متد نميتوان ك ليه مشكلات ف ارماكوك ي نت ي ك را برطرف نمود، اما معذالك ميبايست اذعان ن م ود كه ارائه اين نوع ذرات خيلي از مشكلات توزيع در بدن را حذف و يا كاهش ميدهد. به دليل اينكه اكثر داروها داراي خواص هيدروف وبي ك (ليپوفيل) هستند ، بنابراين در غلظتهاي زياد در بافت تمايل به رسوب دادن پيدا ميكنند و براي برطرف كردن اين اثر ميبايستي كه همراه آنان مواد جانبي زيادي در فرمولاسيونها به كار روند و لذا س ميتهاي بافتي زيادي در اين موارد حاصل مي شود. براي مقابله با اين مشكل، نانو سامانه هاي نوين دارورساني زيادي كه داراي خواص آبدوستي و يا ل يپوفيل باشند طراحي شده است. در برخي از موارد خيلي از داروها سريع تجزيه و به سرعت از اد ر ار دفع ميشوند. در اين موارد تغييرات فيزيكوشيميايي مي تواند سبب افزايش فراهمي زيستي داروها شود و در نهايت سبب كاهش نياز به تجويز دارو در اندازههاي كمتري شود. مطالعات نشان داده است كه انكپسول نمودن مواد داروئي تأثير زيادي در مهار ك ليرنس دارو ها از بدن ميگذارد.مشكل ديگري كه در مورد داروهاي سيتوتو كسي ك وجود دارد ، مورد تهاجم قرار گرفتن ساير بافت ها توسط اين نوع داروهاست (Extravasation) . با به كارگيري انواع پليمرهاي زيست تخريبپذير در سامانههاي nanoDDS بر اين مشكل نيز ميتوان تا حدي فائق آمد. در هر صورت به دليل آنكه سامانههاي nanoDDS ميتوانند حجم توزيع مربوط به داروها را بدن كاهش دهند، لذا عوارض جانبي داروهاي مورد مصرف با اين سامانهها نيز كاهش مييابد. عليرغم مكانيسم هدفگيري شده اين نوع دارورساني كه در بالا توضيح داده شد، نسبت مولكول دارو به مولكول هدف ميبايستي 1 به 1 باشد . اما سامانههاي nanoDDS ميتوانند صدها و يا هزاران مولكول از دارو را با خود حمل نمايند و اين نسبت را افزايش دهند و در نهايت سبب ارائه يك نوع رهش كنترل شده و طولانيتر به درون بافت هدف شوند . بنابراين به علت كاهش دوز مورد نياز، اين نوع دارورساني مناسب تر خواهد بود .

    داروها در ذرات حامل
    بدون شك با پيشرفتهاي اخيري كه در زمينه صنعت پليمر و شيمي سطح در كنار ساير روشهاي صنعتي نمودن فراهم شده است، كانون توجه در فناوري دارورساني ، در زمينه طراحي و كاربرد ذرات نانو باشد.
    در اين عرصه از ساختمانهاي مولكولي با هسته سراميكي و يا فلزي تا كمپلكسهاي ذرات ليپد ـ پليمر همگي توانائي خود را براي داروسازي به اثبات رسانيدهاند . بطور مثال شركت Nano Med pharmaceuticals تمامي تلاش خود را بر روي دارو رساني به مغز و همچنين به سيستم ايمني معطوف داشته است. بنا به گفته مسؤولين اين شركت، محققين آنجا توانستهاند نانوذرات با طبيعت خنثي، كاتيونيك و يا آنيونيك را از ذرات شيميايي كه عمدتاً داراي خواص داروئي هستند طراحي و توليد كنند. اين ذرات حاوي فرآ ورده هائي از نوع الكلهاي با زنجيره طولاني، فسفوليپيدها و مواد فعال كننده سطحي هستند. آنها توانستهاند اين داروها را به صورت انكپسول شده و يا به صورت جذب شده بر روي ذرات نوعي ماتريك س طراحي شده در سايز نانو سوار نمايند و اين مجموعه را در اختيار سلولهاي هدف قرار دهند. در دارو رساني به سيستم اعصاب مركزي (CNS) ، مشكلترين بخش مربوط به عبور دارو از سد خوني مغزي BBB و رساندن دارو به بخشهاي مركزي است. براي آنكه داروئي بتواند براي بيماريهائي نظير سرطان مغز، سكته مغزي، آلزايمر و يا پاركينسون مؤثر شود ، ميبايستي به راحتي بتواند از اين سد خوني ـ مغزي عبور نمايد. در حال حاضر 95% داروهاي موجود اين مشكل را دارند و لذا در اين گونه موارد به طور مستقيم و با پذيرش مخاطراتي ، آنها را به درون مغز و يا مايع مغز ي- نخاعي تزريق مي نماي ند و يا حتي در بعضي موارد به كمك كاشتنيها (implants) دارو در مغز وارد ميشود. در حال حاضر برخي از شركت هاي داروئي توانستهاند نانو ذراتي را از داروها تهيه نمايند تا بدون برخورد با محدوديت عبور از سد خوني - مغزي بتواند دارو به طور طولاني اثر به بافتهاي مغزي برسند و در نتيجه عوارض سميت و عوارض حاصل از دو زاژ بالاتر برطرف شود.
    داروي paclitaxel كه در موارد درمان سرطان مغز به كار ميرود نيز توسط فناوري نانو به صورت ذرات نانو با قابليت عبور از سد خوني ـ مغزي تهيه و قابل ارائه است. در اين مورد نيز نانو ذرات حاوي paclitaxel در مقادير كمتر و با عوارض جانبي كمتر به درون مغز دارورساني ميشود. يك شركت ديگر آلماني به نام Nano Del Technologies با استفاده از جذب داروها بر روي سطح ذرات پلي سيانوآكر يلات توانسته است در راه ارائه فناوري نانو و دارو رساني اقدامات عملي انجام دهد. آنها پس از سوار كردن دارو بر روي پليمر در طي پليمريزاسيون و سپس با مواد فعال سطحي مانند پلي سوربات 80 ذرات نانو را پوشش داده و امكان دارورساني و رهش كنترل شده آن را فراهم مينمايند. البته اين شركت هنوز به درستي مكانيسم برداشت و انتخاب اين ذرات توسط سلول ها را نتوانسته است به دست آورد و لكن شايد نوعي مكانيسم نفوذ به درون سلول (enodcytosis) مطرح باشد. به نظر ميرسد كه پلي سوربات 80 سبب تحريك آپوپروتئين E/B شده و آن هم باعث اتصال ذرات نانوحاوي دارو به ليپوپروتئينهاي گيرندههاي سطحي مستقر در سطح سلولها شود و به اين صورت داروها در داخل ذرات به درون سلول هاي مغزي راه مييابند. عليرغم آنكه اين شركت هنوز در مرحله آزمايشات بر روي حيوانات است، مغذالك كارائي اين سامانه در دارو رساني ضد صرع ها ، ضد دردها و داروهاي مؤثر بر اعصاب به اثبات رسيده است. اين سامانه به طور جالبي براي دارورساني doxorubicin كه يك داروي مؤثر در سرطان مغز ميباشد جواب داده است.
    در حال حاضر اين شركت آمادگي همكاري مشترك با ساير شركت هاي داروئي به م ن ظور انتقال امتياز و ادامه همكاري را دارد.


    روغن و آب
    در حاليكه شركت ها ي ي مانند NanoMed به دنبال طراحي سامانههائي براي انكپسول كردن داروها و يا اتصال آنها بر روي ذرات نانو هستند، ساير شركت ها سامانه ذراتي را فرموله ميكنند كه در آنها مولكول داروجزئي از ساختار مواد تشكيل دهنده باشد. به دليل آنكه اغلب ساختارهاي داروئي ليپوفيل هستند، لذا اين دسته از ذرات نانو ميبايستي كه در داخل امولس ي ونهاي روغن ـ آب عرضه شوند. به طور مثال محققين شركت Kereos ذراتي را عرضه كردهاند كه از پرفلوروكربنهائي (perfluorocarbones) تشكيل شده است . البته اين ذرات از نظر داروسازي بيتأثير هستند و آنها را با لايههاي ليپيدي پوشش دادهاند. در حقيقت لايه ليپيدي يك محل اتصال نانوكووالانت مناسبي را براي اتصال عوامل ليپوفيل مانند برخي از مولكول هاي كوچك و آنتيباديها فراهم ميكند.
    هر يك از ذرات داخل امولس ي ون كه حاوي 10 الي چند صد مولكول ليگان د هدف هستند ميتوانند با مولكولهاي زيستي يا بيوماركرها اتصال برقرار نمايند. هر يك از اين ذرات ميتوانند با تعداد زيادي حتي 000/100 مولكول از موادي كه روي آ ن سوار شده اند همراه شوند و به طور فوق العاده اختصاصي به مولكول هدف برسند. اين تعداد از مولكول هاي مواد دارو ي ي در مقايسه با ساير روشها كه براي دارورساني آنها ميبايستي مقدار زيادي از مواد تجويز شونده بسيار جالب و متمايز است. شركت Kereos اين سامانه از نانو ذرات را براي كاربرد در تصويربرداري رز و نانس مغناطيسي (MRI) و در ارتباط با دارورساني براي كاربرد داروهاي قلبي و ضدسرطان پيشنهاد داده است در غالب نظريه ، اين مواد پس از اتصال اختصا صي به مولكولهاي سرطاني ميتوانند زمينه موجود در تصاوير مربوط به MRI را تشكيل دهند، كه از حيث ك اربرد ، اين مواد در مراحل اوليه ايجاد سرطانها به امر تشخيص و درمان كمك ميكند. در بيماري هاي قلبي عروقي، پيشگيري از تشكيل پلاك آترواسكلروزين كه ريشه خيلي از بيماري هاي قلبي عروقي است و همچنين سبب حملات قلبي ميشود بسيار مهم است.
    Bristol-Myers Squibb توانسته است كاربرد اين نوع ذرات نانو را در تشخيص پلاكهاي اوليه به اثبات برساند و از سال 2007 در مرحله مطالعات باليني در عرصه درمان نيز اين شركت امولس ي ونه اي ي را براي عرضه داروهاي مؤثر بر تومورهاي جامد ارائه كرده است كه تا سال 2006 در مرحله باليني قرار خواهند گرفت.


    فلورن ها ( Fullerenes )
    محققين مؤسسه C Sixty از ماكرو مولكول هاي درماني به صورت فلورن ها استفاده ميكنند. در حقيقت اين مولكو ل هاي غولپيكر داراي 20 الي 84 كربنه هستند و از نظر ساختاري شبيه توپ فوتبال هستند و به عنوان آنتي - اكسيدان و داراي قدرت جذب راديكال هاي آزادي هستند كه در طي بيماري هائي مانند بيماري هاي اعصاب، حملات قلبي و ديابت افزايش مييابند. انواعي از مواد داراي اكسيژن فعال و راديك ا لهاي آزاد موجود هستند كه مي توانند الكترونهاي غيرمزدوج خود را در تماس با مولكولهاي حياتي مانند اسيدهاي نوكلئيك قرار دهند و به اين وسيله سبب تخريب سلولي و مرگ سلول (apoptosis) شوند. محققين C Sixty معتقدند كه فلورن ها به صورت يك "اسفنج راديكالي" عمل ميكند و ميتواند كه الكترون هاي تخريب شده را در ميان بگيرد.
    در عمل فلورن ها در آب نامحلول هستند لذا لازم است تا به نوعي محلوليت آنها افزايش يابد. اين شركت توانسته است فلورن ها را ب ه كمك اسيدمالونيك اصلاح ساختار نمايد و توليد مادهاي به نام C3 را بنمايد كه به طور مؤثري در بيماري تخريب اعصاب مؤثر است. بعدها دسته تركيباتي به نام دندريمر ها تهيه شدند كه اين مواد شاخهدار بزرگ ميتوانستند خواص محلوليت در آب را افزايش دهند. اين امر منجر به تهيه تركيباتي شد كه رفتار فارماكوكينتيك و توزيع در بدن مانند مولكول هاي كوچك را داشتند. اين شركت مجوز يكي از فرآورده هاي خود را به شركت Merck داده است.


    ليپوزومها
    ليپوزومها در دارورساني با استقبال زيادي روبرو شدهاند. اين مواد ميتوانند به طور كروي مواد داروئي را دربر گر فته و احاطه نماي ن د. تاكنون بسياري از تركيبات از جمله ضدسرطانها و آنتي بيوتيكها توسط ليپوزومها مورد استفاده قرار گرفته اند . در مقابل نيز شركتهائي مانند Anosys وجود دارند كه توانستهاند از ليپوزومها به صورت حاملهاي دارو ي ي استفاده نمايند. اغلب سلول ها براي انتقال پيام و سيگنال مهم خود به سلول ديگر از حاملهائي به نام dexosome ها استفاده ميكنند. در سيستم ايمني ، اين سلول هاي دندانهدار ، آنتيژن توم و رها و عوامل ويروس ي و عفونت ز ا را حس ميكنند و اين پيام را به سطح سلول منتقل مينمايند. در آنجا اين پيام توسط سلول هاي T مورد شناسائي واقع ميشود و سپس سلول هاي شناخته شده به عنوان آنتيژن را نابود ميسازد. شركت Anosys توانستهاند با شناسايي dexosome هائي ، واكسنهائي را تهيه نمايند كه به كمك آنها مولكولهاي هدف را در سيستم ايمني مورد شناسائي قرار دهند. در حقيقت اين شركت توانسته است dexosome هاي مصنوعي براي هدف قراردادن سرطان را بسازد. محققين Anosys به كمك اين روش خواهند توانست نوعي ايمني اكتسابي بر عليه انواعي از سرطانها ايجاد نمايند. اين شركت فاز I مطالعات باليني مربوط به اين روش را پشتسرگذاشته و به زودي در فاز II مطالعات قرار خواهد گرفت.


    اهميت اندازه ذرات
    قطع نظر از اينكه آيا تحقيقات مذكور در حد فرمولاسيون خواهند ماند و يا به صورت دارورساني توسط ذرات انجام خواهد پذيرفت، معذالك ميبايست اذعان نمود كه روش هاي فناوري نانو مسير خود را ادامه خواهند داد.
    به عقيده كارشناسان البته اندازه كوچك ذرات بسيار مؤثر است به طوريكه در زير 100 نانومتر، ذرات قابليت هاي جالبي از نظر خواص شيميايي، فيزيكي و بيولوژيك بدست ميآورند.


    دارورساني با نانوسوسپانسيونها، فناوري و كاربردها
    داروهاي نامحلول با جذب كم را به كمك فناوري نانوسوسپانسيونسازي ميتوان به فرمولاسيونهاي دارويي كارآمد تبديل كرد. قسمت اعظم تركيبات شيميايي جديدي كه به منظور ساخت داروهاي جديد سنتز ميشوند، نامحلول و يا كممحلول در آب هستند و بنابراين جذب كمي نيز دارند و اين مسئله مانع بزرگي در برابر ساخت فرمولاسيونهاي كارآمد از اين تركيبات بشمار ميرود. استفاده از روشهاي كمپلكسسازي با استفاده از موادي مانند سيكلودكسترين كه در این روشها مقدار زيادي از اين عوامل بكار ميرود در فرمولاسيونهایي مانند فرمولاسيونهاي تزريقي و چشمي که نياز به استفاده از مقادير زيادي دارو در ساخت فرمولاسيون میباشد، مناسب نيستند. در روشهاي مرسوم ديگر كه در آنها از كمكحلالها استفاده ميشود نيز مسموميت بروز ميكند. نانوسوسپانسيونها راهحل جديدي براي استفاده از اين داروها ارائه كردهاند. نانوسوسپانسيونها نوعي توزيع كلوئيدي ذرات خالص داروها در اندازههاي كوچكتر از ميكرون ميباشند كه با استفاده از سورفكتانتها پايدار شدهاند. با اين توضيح، اين سيستمهاي ذرهاي از نانوذرات كه حاملهاي كلوئيدهاي پليمري حاوي دارو هستند و از نانوذرات روغني جامد كه حاملهاي روغني دارويي ميباشند، متفاوت هستند. از نانوسوسپانسيونها براي فرمولاسيون داروهايي كه هم در آب و هم در روغنها نامحلول هستند نيز ميتوان استفاده كرد. داروهايي كه انرژي بلوري بالايي دارند، نقطه ذوب بالا داشته و حلاليت آنها كاهش مييابد. استفاده از فناوري نانوسوسپانسيونها باعث فراهم آمدن امكان استفاده از اين داروها بدون نياز به استفاده از كمكحلالها ميگردد. به كمك اين فناوري دارو در حالت بلوری مدنظر نگهداري شده، در حالي كه اندازه ذرات آن كاهش يافته و اين نكته باعث افزايش سرعت انحلال و افزايش جذب دارو ميگردد. در حقيقت نانوسوسپانسيونها باعث ايجاد فرآوردههاي پايدار از لحاظ شيميايي و فيزيكي ميگردند. اين فراوردهها را به دو روش كلي رسوبگذاري و آسيابكردن ميتوان تهيه كرد. در هر دو مورد سطوح جدید تشکیل شده و انرژی آزاد سیستم افزايش يافته و امكان تجمع ذرهاي و گلولهشدن ذرات فراهم ميشود كه براي جلوگيري از اين مسئله به آن سورفكتانت اضافه ميكنند




    روشهاي ساخت نانوسوسپانسيونها

    هموژناسيون:
    در اين روش سوسپانسيون تحت فشار از يك دريچه داراي منافذ نانو عبور داده ميشود. اين كار باعث تشكيل حبابهايي از آب شده كه هنگام خروج از دريچهها متلاشي شده و باعث شكسته شدن ذرات ميگردند.

    آسيابكردن مرطوب (Wetmilling):
    در اين روش داروي مورد نظر در حضور يك سورفكتانت بهكمك آسياب خرد ميشود.از روشهاي ديگر، اسپري کردن محلول دارويي حاوي حلال آلي فرار درون يك محلول آبي گرم میباشد. در روش تبخير سريع حلال، رسوب دارويي در حضور يك سورفكتانت ايجاد ميشود. روش تعیین مشخصات نانوسوسپانسيونها: براي مطالعه ميزان رشد ذرهاي در نانوسوسپانسيونها از روش Field emission low voltage scanning electron استفاده ميشود. با اين روش امكان تصويربرداري از ذرات منفرد فراهم ميشود. روش تصويربرداري نيروي اتمي براي ارزيابي شكل ذره استفاده ميشود. ارزيابي سرعت رسوبگذاري نزديك مادون قرمز و كنترل همزمان اندازه ذرهاي با استفاده از روشهاي Differential scanning calorimetry و X ray diffraction polymorph stability قابل انجام است. توزيع اندازه ذرهاي به روش Thawcycling و تلاطم مكانيكي و سانتريفوژ قابل اندازهگيري است. علاوه بر آن، امكان تزريق و همچنين استريل بودن و پيروژن بودن (فاقد هرگونه عامل تبزا) نانوسوسپانسيونها نیز بايستي مورد بررسي قرار گيرد.
    بررسي پايداري نانوسوسپانسيونها: عدم تغيير ساختار بلوري بين ماده خام و ذرات سوسپانسيون شده قبل و بعد از هموژناسيون مويد عدم بروز هرگونه تغيير است. فرمولاسيونهاي ناپايدار را ميتوان ليوفيليزه كرد و ميتوان نانوسوسپانسيونها را بدون هيچگونه تغييري در اندازه ذرهاي دوباره ساخت. هيچگونه تغييراتي حتي بعد از استريليزاسيون با بخار و استفاده از گرما در اين فرمولاسيونها بروز نميكند. به اين ترتيب پايداري فرمولاسيون نانوسوسپانسيونها را تا دو سال ميتوان افزايش داد.


    كاربرد نانوسوسپانسيونها:
    از نانوسوسپانسيونهاي خوراكي بطور اختصاصي براي افزايش سرعت و ميزان جذب داروها استفاده شده است. علاوه بر آن افزايش سرعت اثر داروها، كاهش دفع دارو، افزايش دوز موثر دارو و كاهش تحريكپذيري معده نيز گزارش شده است. براي دارورساني به ريهها، افشانهها داراي ذرات ريز دارويي ميباشند اما از مشكلات اين سيستمهاي دارورساني توزيع ناهمگون ذرات دارويي در قطرات حامل آنها است. نانوسوسپانسيونها اين مشكل را با افزايش تعداد ذرات در هر قطره برطرف ساختهاند و به اين شكل سرعت اثر داروها و ميزان جذب آنها نيز افزايش يافته است. از نانوسوسپانسيونها براي انتقال مقادير زيادي از داروهاي كم محلول در آب به مغز همراه با كاهش عوارض جانبي داروها نيز ميتوان استفاده كرد. به اين ترتيب، نانوسوسپانسيونها در انواع مختلف روشهاي

    تجويز داروها از جمله:
    روشهاي تزريقي، خوراكي، موضعي، ريوي و انتقال هدفمند دارويي كاربرد دارند. در مجموع، نانوسوسپانسيونها نهتنها مشكل حلاليت داروها را برطرف كردهاند بلكه با تغيير فارماكوكينتيك داروها، باعث بهبود كارايي و عوارض جانبي آنها نيز گرديدهاند.


    فاكتورهاي مؤثر بر اكتشافات دارويي مبتني بر فناوري نانو
    شركتهاي داروسازي و فناوري زيستي به منظور توليد مداوم داروهاي جديد و متفاوت با حداقل قيمت تمامشده، به شدت تحت فشار ميباشند. در حال حاضر حدود 7 تا 10 سال براي توسعه و ورود يك دارو به بازار، با هزينهاي بالغ بر 800 ميليون دلار لازم است. به عبارت ديگر اكتشاف دارويي نيازمند شناسايي بيماريها، مكانيسم آنها و شناسايي هدف مورد نظر (جهت مؤثربودن دارو) است. انتظار ميرود پروژة ژنوم انساني منجر به شناسايي حدود 100،000 هدف جديد شود كه نيازمند بررسي منابع بيشمار اطلاعات تركيبات مختلف به منظور مقايسة توالي ژنها و ساختارها است.
    اين مسئله نشاندهندة يك فرآيند بسيار وقتگير و مانع اساسي در زمينة اكتشافات دارويي است چرا كه ميليونها تركيب براي هر هدف بايستي به طور مجزا غربال شوند. اكتشافات نو و فناوريهاي جدید ارزيابي به روند شناسايي، توسعه و ورود داروها به بازار سرعت ميبخشند. ورود فناوري ميكروآرايهها و آزمايشگاه روي تراشه باعث تسريع روند اكتشافات دارويي شده است. در حالي كه دانشمندان در گذشته فقط قادر به مطالعه يك تا 12 ژن به طور همزمان بودند، در حال حاضر در همان محدودة زماني فناوري ميكروآرايهها امكان بررسي هزاران ژن را فراهم كرده است. امروزه فناوري نانو به دليل داشتن عملكردي در اندازههاي بسيار كوچكتر، به صورت تصاعدي قادر به ارائه عملكردي فراتر از ميكروآرايههای امروزی است. فناوري نانو قادر به تسريع و بهبود روندهاي اكتشافات دارويي از طريق كوچكسازي، خودكارسازي و افزايش سرعت و صحت ارزيابيها ميباشد. در نگاه اول به نظر ميرسد که داروهاي مبتني بر نانو، مزاياي ويژهاي نیز براي افراد مريض به همراه خواهند آورد.
    تأثیر فناورينانو بر صنایع داروسازی در سال 2000، شركت داروسازي Elan از طرف سازمان دارو و غذای آمریکا تأييديه فناوري توليد نانوبلورهاي خود را با انجام فرمولاسيون مجدد داروي Rampune® يا سيروليموس به دست آورد. اين فرمولاسيون جديد با كاهش اندازة ذرات به زير 200 نانومتر توانست مشكل حلاليت خيلي پايين دارو را حل كند. شايد مهمترين مزيت اين فرمولاسيون جديد افزايش زمان نگهداري آن نسبت به محصول قديمي میباشد.

    علاوه بر مثال فوق موارد ديگري را نيز جزء مزاياي استفاده از فناوري نانو در داروسازي ذكر كردهاند:

    افزايش حلاليت:
    از مزاياي عمدة سيستمهاي دارورساني مبتني بر نانو، تاثیر سریع آنهاست. اين مسئله تاحدودي مربوط به فناوريهاي كپسولهكردن و به دنبال آن افزايش سرعت انحلال ماده در مايعات بدن است. در همين راستا ميتوان به اين نكته اشاره كرد كه ذرات 10 ميكروني سطحي معادل 2 تا 5 مترمربع به ازاي هرگرم دارا ميباشند در حالي كه نانوذرات 3 تا 5نانومتري داراي سطحي معادل 400 تا 500 مترمربع به ازاي هرگرم ميباشند. شركت داروسازي Elan روش روكشدهي پيشرفتهاي را دارا ميباشد كه از كنترل گستردهاي بر روي اين نوع ذرات برخوردار است.

    كاهش هزينههاي توسعه:
    تحقيق و توسعه فناوري نانو نيازمند روشهاي جدید آناليز ميباشد. توسعة اين روشها و تجاريشدن آنها باعث افزايش بازده و بهبود وضعیت صنعت دارورساني خواهد گرديد. از آن جمله شناساگرهاي زيستي مبتني بر نانوذرات ميباشند كه در تستهاي بررسي كارآيي و ميكروآرايهها كاربرد دارند. برخي شركتها از نانوبلورها (معمولاً ژرمانيوم و سيليكون) براي نشانداركردن فلورسانت مواد استفاده ميكنند در حالي كه امروزه شركتهايي چون Evident technologies, Quantom dots و Kereos از مزاياي ويژة نقاط كوانتومي براي تحقيقات خود استفاده ميكنند.

    هدفمندسازي بيشتر:
    افزايش كارآيي داروها نسبت به دوز در سيستمهاي دارورساني مبتني بر نانو نياز كلي مصرف دارو را كاهش ميدهد و احتمالاً باعث كاهش هزينهها و عوارض ناخواسته در بدن میشود. به عنوان مثال شركت ALZA سيستم نانوذرهاي ليپيدي ويژهای با يك روكش پلياتيلن گليكول موسوم به Stealth® ارائه كرده است. اين فناوري قادر است برخي از پاسخهاي سيستم ايمني را رد كند. به این ترتیب انتقال دقيق داروها به اهداف مدنظر ممكن ميشود. Doxil® اولين محصول موجود در بازار است كه در ساخت آن از اين فناوري براي درمان سرطان تخمدان استفاده شده است. از ديگر روشها ميتوان به انتقال نانوذرات روكش شده با مواد مغناطيسی به بافت مورد نظر با كمك يك ميدان مغناطيسي خارجي اشاره كرد.

    سودمندي بيشتر براي بيماران:
    از ديگر مزاياي فناوري نانو كه باعث تقويت صنايع داروسازي ميشود، مشتريها هستند. داروهاي مبتني بر فناوري نانو شايد پاسخي به نياز روزافزون به مصرف راحتتر داروها باشند. به عنوان مثال چندين داروي جديد براي انتقال به ريه فرمولاسيون ميشوند، كه الزاماً بافت ریه محل اثرگذاري آنها نيست. در همین زمینه شركتهاي داروسازي Nektar و Pfizer اخيراً فاز سه سيستم انتقال ريوي انسولين خود را به پايان رساندهاند.


    عوامل توسعة اكتشافات دارويي مبتني بر نانو
    همكاري شركتهاي داروسازي و شركتهاي توليد وسايل و شركتهاي ارائهدهندة خدمات فناوري نانو
    توسعة سريع شركتهاي نوپا در فناوري نانو
    انجام پروژههاي بيشمار تحقيقاتي فناوري نانو در مراكز دانشگاهي
    افزايش سرمايهگذاريهاي دولتي در زمينة تحقيقات و فناوري نانو
    شرايط زندگي غيرسالم كه منجر به بروز بيماري و درنتيجه نيازمند درمان ميشود.
    علاقة صنعت و سرمايهگذاران
    نقش فعال بيماران در انتخاب درمانها و بهبود فرمولاسيونها براساس افزايش تقاضا
    افزايش تقاضاي پزشكان و بيماران براي درمانها و تشخيصهاي جديد
    افزايش جمعيت افراد مسن و بهبود درمانهايي كه منجر به افزايش عمر اشخاص ميشوند.
    شناسايي ساختارهاي جديد واجد خواص جديد
    توسعة رايانههاي قدرتمند و نرمافزارهاي پيشرفته كه براي شبيهسازي در زمينة طراحي داروهاي هدفمند كارآيي دارند.
    استفاده از فناوري آرايههاي ژني و پروتئيني در اكتشافات دارويي و نياز به شناسايي سريع اهداف مدنظر با استفاده از كمترين حجم نمونهها
    يكي از عواملي كه باعث تقويت تحقيق و توسعه در زمينة داروهاي مبتني بر نانو شده است جمعيت افراد مسن و تمايل كلي موجود در زمينة درمان بيماريهايي مانند ايدز، پاركينسون و سرطان است. هرچه جامعه بيشتر از مزاياي پيشرفتهاي پزشكي بهرهمند شود، اميد به زندگي بيشتر ميشود. اين نكته علاوه بر كاهش نرخ رشد جمعیت، باعث تقاضاهاي بیشتر در زمينة درمانهاي بهبوديافته شده است. علاوه بر آن بيماريهاي مرتبط با افزايش سن مانند سرطان، ديابت و بيماريهاي عصبي نيز در حال ازدياد ميباشند. البته نيازمنديها و تقاضاي بيماران تنها عامل اجتماعي مؤثر در رشد اكتشافات دارويي مبتني بر نانو نيست.


    نتیجه گیری
    با توجه به گسترش روز- افزون كاربرد فرآورده هاي نانو و استقبال صنايع دارويي ساير كشورها از اين رويكرد، مي بايستي تمامي ظرفيت هاي بالقوه اين فناوري نوين در صنعت داروسازي كشور به درستي برآورد شود و تاثير آن را در ايجاد تحولات كيفي و كمي مد نظر قرار داد. البته مطالعات اوليه اي كه تاكنون انجام شده است نيز ضرورت استقبال از اين رويكرد را تاييد مي نمايد. لذا اهميت انجام پروژه هاي نانو در مراكز تحقيقاتي و دانشگاهي از ارزش بالايي برخوردار است. اميد است كه با انجام پژوهش هاي جدي و كاربردي ضمن ارزشيابي اهميت به كار گيري نتايج حاصل از آنها، صنايع دارويي موجود در كشور بتوانند از دستاورد هاي آن در آينده استفاده نمايند.
    ویرایش توسط سینا شریفی : 2013/08/20 در ساعت 16:26

  12. 2
  13. #8
    samane.metal
    مدیـــر بازنشسته
    تاریخ عضویت
    2013/12/03
    محل سکونت
    Tehr@n
    نوشته ها
    455
    195
    882

    کاربرد نانو تکنولوژی در پزشکی

    به طور معمول اعضا قابل کاشت در بدن، مانند دریچه های قلب، ساخت اندام های مورد نیاز در ترمیم های ارتوپدی ساخته شده از تیتانیوم و فولادهای ضد زنگ با سایر اعضای بدن سازگاری دارند ولی متاسفانه ممکن است در طول عمر بیماران دچار خوردگی شده و کارآیی خود را از دست بدهند.استفاده از نانو کریستالهای اکسید زیر کانیوم، به عنوان یک عنصر بسیار سخت، غیرخورنده و مقاوم در مقابل واکنشهای بدن و سازگاری با آن جایگزین بسیار خوبی برای روش های متداول است. نانو کریستالهای »سیلیکون کربید« به علت وزن کم، مقاومت بسیار عالی و سازگاری با اعضای بدن برای ساخت دریچه های مصنوعی قلب در آینده بکار خواهد رفت. ساخت رباط هایی با کاربردهای بسیار متفاوت در بدن در اندازه های کوچک بخش مهمی از کاربردهای وسیع اینگونه مواد را شامل می شود. سرامیک های ماشین آلات: سرامیک ها بسیار سخت، شکننده و غیرقابل ماشینکاری بوده و کوچک شدن ذرات آنها در حد نانو کریستالها باعث شکنندگی بیشتر آن می شوند. امروزه نانوکریستالهای نیترات و یا »کربید سیلیکون« در ساخت قطعات ماشین آلات مختلف مانند فنرهای بسیار مقاوم، بلبرینگها، سوپاپ های موتور، اجزای کوره ها و نظایر آن به علت آنکه به آسانی قابل ساخت بوده و مقاوم در مقابل حرارت و واکنش های شیمیایی مقاوم هستند کاربرد وسیعی دارند. در صورتیکه این مواد توسط پرس فشرده شوند، مقاومت حرارتی بسیار زیادی را در مقایسه با سایر سرامیک ها به دست می آورند.
    خدایا!

    من اگر بد کنم تو را بنده ی دیگر بسیار است...

    تو اگر مدارا نکنی مرا خدای دیگر کجاست؟؟؟

    [Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...][Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]
  14. 4
  15. #9
    آسمون
    ناظـم سایـت
    تاریخ عضویت
    2012/11/06
    محل سکونت
    زیر چتر آسمون...
    سن
    27
    نوشته ها
    1,608
    3,143
    2,397

    لیپوزوم و کاربرد آنها در دارورسانی (1)

    .
    لیپوزوم و کاربرد آنها در دارورسانی (1)



    لیپوزوم به یک وزیکولمیکروسکوپی شامل دولایهی فسفولیپیدی گفته میشودکه یک فضای مائی را احاطه نموده است. ضخامت این لیپید دولایه بطور معمول بین 3 تا 6 نانومتر میباشد ولیپوزومهای تشکیل شده از آنها میتوانند قطری بین 50 نانومتر تا 50 میکرومتر داشته باشند [1]. لیپوزوم هابه دلیل خصوصیات آمفیپاتیک (دوگانه دوست) عناصر سازنده آن، امکان دارورسانی هم داروهای هیدروفیلو هملیپوفیل رافراهم می نمایند. ویژگیهایی ازقبیل سمیت ذاتی پایین، زیست تجزیه پذیری وفقدان ایمونوژنیسیته،سبب شده است که لیپوزوم هابه عنوان یک حامل بسیار مناسب درسیستم های دارورسانی نوین موردتوجه واقع شوند. این ساختارهای ریز و کیسه مانند، شبیه بسته ها یا کپسولهایی میباشند که میتوان با بدام انداختن داروها در درونشان (انکپسولاسیون)، از آنها برای حمل داروها به نقاط مختلف بدن استفاده کرد. در نتیجه دارورسانی، یکی از کاربردهای مهم لیپوزومها میباشد. در این مقاله بعلت اهمیت بالای سیستمهای دارورسانی نوین برپایه لیپوزومها (دارورسانی لیپوزومی)، در ابتدا به تاریخچه لیپوزومها نگاهی می اندازیم، سپس به ویژگیهای ساختاری، روشهای سنتز، انواع اصلاحات سطحی لیپوزومها برای مقاصد مختلف کاربردی، تقسیم بندی لیپوزومها بر اساس روش های مختلف،و روش های شناسایی ویژگیهای لیپوزومهای سنتزی اشاره میکنیم و در قسمتهای بعدی ، ، کاربردهای متنوع لیپوزومها در پزشکی و بویژه دارورسانی میپردازیم، و در انتها، مزایا ومعایب این سیستمهای دارورسانی بر پایه لیپوزومها را مورد بررسی قرار خواهیم داد.


    1- مقدمه:


    وزیکولهای فسفولیپیدی یا لیپوزومها، ذرات کلوئیدی دارای غشای دو یا چند لایه فسفولیپیدی هستند که بعلت اهمیت بالای آنها بعنوان حاملهای دارویی در سیستمهای دارورسانی نوین، هم اکنون امکان مهندسی طیف گسترده ی از اندازه های مختلف، ترکیب فسفولیپیدی و ویژگیهای سطحی آنها توسعه پیدا کرده است. روشهای بسیار متنوعی برای تهیه لیپوزومها تکامل پیدا کرده است، که دو روش کلی تهیه لیپوزومها بر پایه بارگیری دارو در آنها عبارتند از:

    1- تکنیکهای بارگیری غیر فعال
    2- تکنیکهای بارگیری فعال.

    با توجه به اهداف مختلف کاربردی، میتوان سطح لیپوزومها را با مولکولها و پلیمرهای مختلف اصلاح کرد و یک ویژگی خاص ایجاد نمود. امروزه کاربردهای متنوعی برای لیپوزومها وجود دارد. زیست سازگاری و قابلیت حمل داروهای هم هیدروفیل و هم لیپوفیل، آنها را یکی از مطلوب ترین حاملها در سیستم دارورسانی نوین(Novel Drug Delivery System) تبدیل کرده است. امروزه داروهای ضد سرطان جدیدی مانند دااونوروبیسین (daunorubicin) و دوکسوروبیسین (doxorubicin) که از لیپوزومها بعنوان حامل دارویی استفاده میکنند کاربردهای بالینی یافته اند. امید است که در آینده ی نه چندان دور، این سیستمهای دارورسانی نوین بر پایه لیپوزومها، گره گشای درمان بسیاری از بیمارانی باشدکه بیماری آنها در حال حاضر امکان درمان ندارد. در این مقاله بعلت اهمیت ذکر شده لیپوزومها در طراحی داروهای جدید و سیستمهای دارورسانی نوین، به معرفی و تشریح ویژگیهای لیپوزومها و همچنین روشهای سنتز و بدام انداختن دارو در آنها می پردازیم.


    2- تاریخچه:


    لیپوزومها، ذرات کلوئیدی دارای غشای دو یا چند لایه فسفولیپیدی هستند که بیش از 45 سال زمینه تحقیقات گسترده ای برای محققان علاقه مند به این حوزه بوده است. امکان حضور ساختارهای وزیکول مانند، در سیستمهای آبی حاوی مولکولهای آمفی پاتیک اولین بار بوسیله Bernard هنگام مطالعات میکروسکوپی اشکال میلین (myelin) تشکیل شده با آمونیوم اولئات (ammonium oleate) در آب در سال 1947 فرض گردید. در سال 1962، A.D.Bangham و همکارش R.W.Home با استفاده از میکروسکوپ الکترونی در کمبریج، پراکندگی فسفولیپیدها را در آب به وسیله رنگ آمیزی منفی با استفاده از سدیم فسفوتنگستات و آمونیوم مولیبدات بررسی کردند و شواهد ازمایشات نهایی شان نشان میداد که فسفولیپید به طریق خود مونتاژی (self-assemble) تشکیل ساختار کیف مانندی میدهد که Gerald Weissman آنها را لیپوزوم نامید.


    3- ویژگی های ساختاری لیپوزوم ها:


    ساختار لیپوزومها، بازگو کننده بخشی از خواص منحصر به فرد آنها در دارورسانی میباشد. از اینرو شناخت ساختار لیپوزومها به درک بهتری از مکانیسم عمل لیپوزومها و همچنین نقاط ضعف وقدرت این سیستم دارورسانی نوین کمک میکند. لیپوزومها کیسه هایی متشکل از لیپید دولایه هستند که بصورت مصنوعی تولید میشوند. ساختار لیپوزومها از مولکولهای دوگانه دوست (آمفی پاتیک) تشکیل شده است که دارای یک سر آبدوست و یک سرآبگریز میباشند. از آنجایی که بیشتر لیپوزومهای سنتز شده از مولکولهای آمفی پاتیک لیپیدی بنام فسفولیپید تشکیل شده اند، به بررسی ساختار فسفولیپیدها می پردازیم. ساختار فسفولیپیدها متشکل از یک گروه الکلی به عنوان اسکلت فسفولیپیدی (که یا گلیسرول میباشد یا اسفنگوزین)، دو مولکول اسید چرب، گروه فسفات، و گروهای متصل به فسفات میباشد. شکل 1 نمایی شماتیک از فسفولیپید را نشان میدهد. فسفولیپید ها دارای خواصیت آمفی پاتیک میباشند. انتهای یک سر آنها گروه فسفات (آبدوست) و انتهای سر دیگرشان دارای اسید چرب است (بعلت وجود ساختار هیدروکربنی آبگریز میباشد).



    شکل1- نمایی شماتیک از ساختار فسفولیپیدها


    وزیکولهای فسفولیپیدی یا لیپوزومها از اجتماع این فسفولیپید ها در محیط مائی به دور هم بوجود می آیند. البته دراکثر مواقع کلسترول نیز اضافه میکنند تا خواصیت سیالیت غشا را کنترل کنند و لیپوزومهای سنتزی پایدارتر شود. شکل 2 نمایی شماتیکی از لیپوزوم نشان میدهد.






    شکل2- نمای شماتیک لیپوزوم


    در شرایط شیمیایی و فیزیکی، لیپوزومها خیلی از مشخصات و ویژگیهای ذرات کلوئیدی را دار هستند. هم اکنون امکان مهندسی طیف گسترده ی مختلفی از اندازه، ترکیب فسفولیپیدی و ویژگیهای سطحی لیپوزومها وجود دارد. سطح لیپوزومها را میتوان با انتخاب لیپیدهای دو لایه و همچنین با تلفیق و پیوند کووالانسی با پروتئین ها (همچون آنتی بادی و پروتئین های متصل به قندها مانند لکتین) و گلیکوپروتئینها و پروتئینهای سنتزی اصلاح نمود. بخش عمده ای از انگیزه برای طراحی انواع لیپوزومها ناشی از ارزش بالقوه آنها بعنوان حاملهای دارو رسانی بوده است. در این بخش با ساختار فسفولیپیدها بعنوان مولکول سازنده اغلب لیپوزومها آشنا شدید. در بخش بعدی نیز انواع روشهای تولید لیپوزومها با استفاده از این مولکولهای فسفولیپیدی بررسی خواهد شد.


    4- انواع روش های سنتز:


    در سیستمهای دارورسانی لیپوزومی، در سنتز محصولات دو هدف مهم مورد توجه است یکی سنتز لیپوزومهای مورد نظر و دومی بازده بدام انداختن دارو در درون آنها یا به اصطلاح بارگیری دارو در درون لیپوزومها. روشهای بسیار متنوعی برای تهیه لیپوزومها ابداع شده و تکامل پیدا کرده است، اما تعداد محدودی از آنها قادر به بدام انداختن(entrapping) مقادیر زیاد داروهای محلول در آب هستند. در اینجا یک سوال پیش میاید که از بین انواع روشهای سنتز لیپوزوم، کدام روش مناسبتر میباشد؟ روشی مناسبتر است که از یک طرف لیپوزومهایی با اندازه مورد نظر تولید کند و از طرف دیگر راندمان بارگیری دارویی خوبی داشته باشد. از اینرو انتخاب روش سنتز از اهمیت بسزایی برخوردار است. انتخاب صحیح روش تهیه لیپوزوم بستگی به پارامترهای زیر دارد:


    1. ویژگیهای فیزیکوشیمیایی موادی که در درون لیپوزوم به دام افتاده اند و آنهایی که از اجزاء لیپوزومی هستند.
    2. ماهیت محیطی که وزیکولهای لیپیدی در درون آن پراکنده شده اند.
    3. غلظت موثر مواد به دام افتاده و سمیت بالقوه آنها
    4. فرآیندهای اضافی دخیل در طی کاربرد وزیکولها یا رسانش وزیکولها
    5. اندازه، پلی دیسپرسیتی(polydispersity) و عمر قفسه ای (shelf-life) بهینه وزیکولها برای اهداف کاربردی
    6. تکرار پذیری دسته به دسته ( batch-to-batch) و امکان تولید محصولات سالم و کارآمد لیپوزومی در مقیاس بزرگ


    حال با توجه به اهداف و نوع تجویز و همچنین شرایط بافتها یا سلولهای هدف و نیز چگونگی رهایش مورد نظر دارو، نوبت به انتخاب روش سنتز لیپوزومها میرسد. روش کلی سنتز لیپوزومها را میتوان در 3 یا 4 مرحله طبق جدول زیر خلاصه نمود:


    جدول 1- خلاصه مراحل کلی سنتز لیپوزومها


    اما دو روش کلی در تهیه لیپوزومها بر پایه بارگیری دارو وجود دارد:


    1. تکنیکهای بارگیری غیر فعال: در این شیوه بدام انداختن داروها، قبل از ساخت یا در طی ساخت لیپوزوم میباشد. این روش به سه دسته تقسیم میشود که هر کدام شامل تکنیکهای مختلفی هستند. جدول 2 تقسیم بندی این روش را نشان میدهد. در این تکنیکها، داروهای آبدوست در محیط مائی درون لیپوزومها انکپسوله میشوند و داروهای آبگریز(چربی دوست) در بین دو لایه فسفولیپیدی محصور می گردند. مواد (مثلاًداروهای) محلول درآب،به محلولمائیای اضافه میشوندکه بین توده وتجمع سرهای آبگریزبه دام افتاده است وموادمحلول درچربی در بین دولایهی فسفولیپیدی جا داده میشوند. شکل 3 انکپسولاسیون دارو را درون لیپوزومها نشان میدهد




    شکل 3- نمایی از انکپسولاسیون داروهای چربی دوست و آبدوست.


    هنگامی که داروهای محلول درآب درلیپوزومهامحصورمیشوند، تغییری درخصوصیات فیزیکی لیپوزوم ایجاد نمیکنندوتأثیرمتقابلی بین دارو ولیپوزوم وجودندارد؛ ولی هنگامیکه داروهای چربیدوست (Lipophilic) درغشای لیپوزوم قرارمیگیرند، درخواص فیزیکی آنهامانند،دمای تغییرفاز (TC) تغییرات قابل ملاحظهای ایجاد می کنند. دمایی را که درآن زنجیرههای لیپوزوم ازحالت منظم جامد به حالت نامنظم بلور مایع تبدیل میشود،دمای تغییرفاز (TC)میگویند.


    جدول 2- انواع روشهای بارگیری غیر فعال لیپوزومها



    2. تکنیکهای بارگیری فعال: به نوع مشخصی از ترکیبات با گروه های یونیزه شونده و یا ترکیباتی که هم در آب و هم در چربی محلولند و میتوانند به داخل لیپوزوم ها بعد از مرحله تشکیلشان نفوذ کنند، مربوط میشود. بطور مثال داروهایی که دارای خصلت دوگانه دوست میباشند میتوانند به راحتی بعد از تشکیل شدن لیپوزومها بدرون آنها نفوذ کنند و در درون آنها بارگیری شوند. توجه باید داشت که در تکنیکهای بارگیری غیر فعال داروها قبل یا در طی تشکیل لیپوزومها در درون آنها بدام می افتند و بعد از تشکیل لیپوزومها نمیتوانند بدرون آنها نفوذ کنند. در نتیجه تکنیکهای بارگیری فعال منحصر به داروهای محدودی میشود.


    5- اصلاح سطحی لیپوزوم ها:


    برای کاربردهای مختلف به لیپوزومهایی با ویژگیهای مختلف نیاز است. برای بدست آوردن لیپوزومهایی با ویژگیهای متمایز و دلخواه میتوان با اصلاح سطحی آنها تا حدودی به این مقصود رسید. با اصلاح سطحی و بدست آوردن ویژگیهای جدید، طیف کاربردهای لیپوزومها بعنوان حامل در سیستمهای دارورسانی نوین بسیار گسترش یافته است. سطح لیپوزومها را میتوان با انواع مختلفی از مواد طبیعی مانند گلیکولیپیدها یا گلیکوپروتئینها [16] ، و یا با استفاده از اتصال شیمیایی با مولکولهای دیگر بویژه ماکرومولکولها مانند پروتئینهایی مثل آنتی بادیها [17-19] یا لکتین [20-22]، و یا پلیمرهای سنتزی مانند پلی اتیلن گلیکول [23] یا پلی لاکتیک اسید برای دست یابی به اهداف گوناگون اصلاح نمود. در جدول3 خلاصه بعضی از اصلاحات سطحی آمده است. اتصال پلیمرها یا ماکرومولکولها به سطح لیپوزومها از نوع اتصالات شیمیایی (پیوند کوالانسی) و یا از نوع اتصالات فیزیکی (واندروالس یا هیدروفوب یا ...) می باشد که بستگی به جنس پلیمرها یا ماکرومولکولها و همچنین گروه های عاملی در سطح یا انتهای آنها دارد.


    جدول 3- انواع اصلاحات سطحی لیپوزومها





    6- تقسیم بندی لیپوزوم ها بر اساس روش های مختلف:


    در قسمتهای گذشته با ساختار لیپوزومها و همچنین با نحوه سنتز آنها آشنا شدید. باید توجه داشت که بر اساس روش های مختلف سنتز و همچنین با اصلاحات سطحی لیپوزومها میتوان به لیپوزومهایی با ویژگیهای مختلفی دست پیدا کرد که هر کدام برای کاربرد خاصی مناسب میباشند. بر همین اساس قبل از انتخاب نوع لیپوزوم مورد نظر باید از انواع آنها و ویژگی هایشان شناخت کاملی داشت تا بهترین گزینه ممکن انتخاب شود. بطور مثال از لیپوزومهای GUL ( وزیکولهای تک لایه غول پیکر= GaintUnilamellar Vesicle) که اندازه آنها (≥ 1.0 µm) میباشد نمیتوان برای دارورسانی درون رگی استفاده نمود. زیرا اندازه برزگ این لیپوزومها باعث انسداد مویرگها میشوند، طبیعتا در این موارد استفاده از لیپوزومهای SUL ( وزیکولهای تک لایه کوچک = Small Unilamellar Vesicle) که اندازه ای در حدود (20-100 nm) دارند، گزینه مناسب تری میباشد. یا برای دارورسانی به تومورها از لیپوزومهای هوشمند حساس به pH میتوان استفاده نمود که داروهای بارگیری شده در درونشان را در نزدیکی تومورها که pH متفاوتی نسبت به سایر بافتها دارد، آزاد میکند. همچنین برای فرار از فاگوسیت شدن توسط سیستم اندوتلیال خون میتوان از لیپوزومهای اصلاح شده با پلیمرهای سنتزی مثل پلی اتیلن گلیکول (PEG) استفاده نمود. موارد ذکر شده نشان دهنده اهمیت بالای انتخاب مناسب نوع حامل لیپوزومی بکار گرفته شده است. از طرف دیگر، کارایی مناسب و بهینه بودن سیستمهای دارورسانی نیز از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در نتیجه باید بهترین نوع حامل لیپوزومی را انتخاب کنیم. از این جهت به معرفی انواع لیپوزومها بر اساس فاکتورهای مختلف میپردازیم تا بتوان از بین آنها، بهترین گزینه را با توجه به هدفمان انتخاب نماییم .

    لیپوزومها بر اساس فاکتورهای گوناگون به گروهای مختلف تقسیم بندی میشوندکه این فاکتورها عبارتند از:



    1.6 تقسیم بندی بر اساس پارامترهای ساختاری:


    اساس این تقسیم بندی، اندازه لیپوزومها و همچنین تعداد لایه های تشکیل دهنده لیپوزومها میباشد. در جدول 4 انواع تقسیم بندی آنها نشان داده شده است [15, 44]. اندازه لیپوزومها فاکتور بسیار مهمی در کاربردهای بالینی و نوع تجویز دارو (پوستی، درون رگی و ...) دارد.


    جدول 4- تقسیم بندی لیپوزومها بر اساس تعداد لایه ها و اندازه آنها



    لازم به توضیح میباشد که فرق لیپوزوم Multilamellar و Oligolamellar در تعداد لایه ها میباشد. در لیپوزومهای Multilamellar تعداد لایه های بیشتری دیده میشود. لیپوزومهای تک دیواره نیز بر اساس اندازه شان به چهار گروه کوچک، متوسط، بزرگ و غول پیکر تقسیم بندی میشوند. اما لیپوزومهای MVV، لیپوزومهای بزرگی هستند که در درون آنها چندین وزیکول قرار دارد. شکل 4 نمایی شماتیک از انواع لیپوزومها بر اساس پارامترهای ساختاری را برای تفهیم بهتر موضوع نشان میدهد



    شکل 4- نمایی شماتیک از دسته بندی لیپوزومها بر اساس پارامترهای ساختاری



    2.6 تقسیم بندی بر اساس روش های تهیه لیپوزومها:


    تقسیم بندی دیگری نیز میتوان برای لیپوزومها بر اساس روش تهیه در نظر گرفت که اهمیت آنها در قسمت انواع سنتز به تفضیل شرح داده شده است. در جدول 5 نیز این تقسیم بندی همراه با توضیح نشان داده شده است.




    جدول 5- تقسیم بندی بر اساس روش تهیه





    3.6 تقسیم بندی بر اساس ترکیبات و کاربردها:


    در این نوع تقسیم بندی که مهمترین نوع تقسیم بندی لیپوزومها از نظر کاربردی میباشد، به معرفی لیپوزومها از نظر کاربردی و همچنین موادسازنده شان میپردازیم. جدول 6 انواع تقسیم بندیها را بر اساس ترکیب و کاربرد توضیح داده است.


    جدول 6- تقسیم بندی انواع لیپوزومها بر اساس ترکیب و کاربردشان







    • 1 - علیرضا ولی زاده خاکی (نویسنده اول) - دانشجوی کارشناسی ارشد - نانو فناوری پزشکی - دانشگاه علوم پزشکی تبریز
    • 2 - اسماعیل میرزایی(نویسنده مسئول) - دکتری تخصصی - نانو فناوری پزشکی - دانشگاه علوم پزشکی تهران دانشکده فناوری های نوین پزشکی
    .
    [Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]











  16. 2
  17. #10
    آسمون
    ناظـم سایـت
    تاریخ عضویت
    2012/11/06
    محل سکونت
    زیر چتر آسمون...
    سن
    27
    نوشته ها
    1,608
    3,143
    2,397

    لیپوزوم و کاربرد آنها در دارورسانی (2)

    .
    لیپوزوم و کاربرد آنها در دارورسانی (2)

    لیپوزومها – حبابهای فسفولیپیدی میکروسکوپی با ساختار غشاء دولایه ای- توجهات زیادی را در طی ۳۰ سال گذشته به عنوان حاملهای دارویی با پتانسیل بالا ، به خود معطوف کرده اند. اخیرا پیشرفتهای جدیدی در حوزه داروهای لیپوزومی به دست آمده است. این طیف از پیشرفتهای جدید، از محصولات ثابت شده کلینیکی گرفته تا کاربری های تجربی جدید با ژن رسانی و درمان سرطان را شامل می شود. زیست سازگاری و قابلیت حمل داروهای هیدروفیل و لیپوفیل، لیپوزومها را به یکی از مطلوب ترین حاملها در سیستم دارورسانی نوین(Novel Drug Delivery System) تبدیل کرده است. امروزه داروهای ضد سرطان جدیدی مانند دااونوروبیسین (daunorubicin) و دوکسوروبیسین (doxorubicin) که از لیپوزومها بعنوان حامل دارویی استفاده میکنند کاربردهای بالینی یافته اند. امید است که در آینده ی نه چندان دور، این سیستمهای دارورسانی نوین بر پایه لیپوزوم، گره گشای درمان بسیاری از بیمارانی باشدکه بیماری آنها در حال حاضر امکان درمان ندارد. در این مقاله به کاربردهای متنوع لیپوزومها در پزشکی و بویژه دارورسانی پرداخته، و در انتها، مزایا ومعایب این سیستمهای دارورسانی بر پایه لیپوزومها را مورد بررسی قرار خواهیم داد.




    مقدمه


    همیشه قابل اجرا بودن دارو وجود سازش بین اثر درمانی و اثرات جانبی است. سیستمهای دارو رسان لیپوزومی نه تنها قادر به تحویل غلظتهای بالای دارو هستند بلکه قادر به اجرای هدفمند دارورسانی به سلول یا بافت خاص می باشند. اثرات جانبی مضر با به حداقل رسیدن توزیع دارو به بافتهای غیر هدف، کاهش می یابد.


    نظیر همه سیستمهای حامل، استفاده از لیپوزومها در دارورسانی واجد منافع و مضراتی است. مشخصه آبدوستی لیپوزومها، با دولایه آبگریز و هسته داخلی آب دوست، می تواند داروهای آبگریز و آبدوست را حل و یا کپسوله کنند. در کنار قدرت انحلال خوب، سهولت تهیه و گزینش خواص فیزیکوشیمیایی، لیپوزومها را سیستمهای حامل دارویی جذاب کرده است. هرچند که اشباع کامل سیستم ایمنی و برهمکنش با لیپوپروتئینها، نمونه هایی از اثرات سمی و مضر آنها است.


    سیستمهای دارورسان موثر بر پایه لیپوزوم، نیازمند در برداشتن تعداد زیادی خاصیتهای ویژه اند. لیپوزومها نیازمند پایداری خوب کلوئیدی، شیمیایی و بیولوژیکی هستند. معمولا لیپوزومهای با پایداری کلوئیدی به خوبی در داروسازی کاربرد دارند.چنانچه دارو به طور موضعی اعمال شود، پایداری بیولوژیکی شامل کنترل بر سرعت پاکسازی لیپوزومها از سیستم توزیع خون یا اجزاء بدن می شود. سرعت پاکسازی وابسته به دوز بوده و بسته به اندازه و بار سطحی لیپوزومها متفاوت است.




    7-روشهای شناسایی ویژگیهای لیپوزوم های سنتز شده:


    بعد از سنتز و به دام انداختن دارو در درون لیپوزومها، باید ویژگیهای کلی محصولات بررسی شود تا مشخصات و ویژگیهای آنها بدست آید. بعلت حساس و خاص بودن محیط فیزیولوژیک بدن و همچنین نوع تجویز دارو، بدست آوردن ویژگیها و مشخصات داروهای لیپوزومی سنتزی، مانند بدست آوردن اندازه و توزیع اندازه ای، تعداد لایه ها، بار سطحی، بازده و راندمان بدام انداختن دارو(Entrapment efficiency)، حجم و گنجایش تسخیر دارو، و در نهایت میزان رهایش دارو توسط حاملهای لیپوزومی سنتزی، از اهمیت بسیاری برخوردار میباشد و باید بدقت اندازه گیری شود. هر چقدر اندازه لیپوزومها کوچکتر باشد عبور از غشا راحت تر است ولی در مقابل، داروی کمتری در داخل لیپوزومها بدام می افتد و در نتیجه بازده بدام انداختن دارو کاهش میابد. از طرفی با کاهش سایز لیپوزومها، انرژی سطحی آنها افزایش و پایداری آنها کاهش یافته و در نهایت برای کاهش انرژی سطحی تجمع کرده و تشکیل توده میدهندکه کارایی آنها را بشدت کاهش می دهد. توزیع اندازه ذره ای کمتر، باعث یکدست شدن اندازه لیپوزومها و در کل شبیه تر شدن ویژگی های کلی محصولات می شود. میزان رهایش دارو نیز فاکتور مهم دیگری در طراحی لیپوزومها میباشد. میتوان با اصلاح سطحی آنها، میزان سرعت رهایش دارو را کنترل کرد. در نقاطی که میخواهیم دارو سریع آزاد شود میزان رهایش دارو را باید زیاد باشد و در جایی که میخواهیم دارو به آرامی آزاد شود رهایش دارو باید کم باشد.


    باید در نظر داشت که در کاربردهای بالینی حتی کوچکترین تغییرات در مشخصات لیپوزومهای سنتزی، میتواند تفاوتهای بالینی متمایز و بارزی نشان دهد. برای مثال لیپوزومهایی با توزیع اندازه ای وسیع را نمیتوان بصورت درون رگی تزریق نمود زیرا اگر سایز لیپوزومها یکدست نباشد، لیپوزومهایی که از یک اندازه مشخصی بزرگتر باشند با انباشته شدن درون مویرگها باعث انسدادآنها میشوند. در جدول 7 انواع روشها و دستگاه های شناسایی ویژگیهای لیپوزومها بیان شده است.




    جدول 7- انواع روشهای و دستگاه های شناسایی کننده مشخصات لیپوزومها




    8- کاربردهای لیپوزوم ها درپزشکی واهمیت آنها در دارورسانی:


    لیپوزوم ها دارای کاربردهای وسیعی در پزشکی میباشند. اما مهم ترین کاربردهای آنها بعنوان حامل های دارویی در سیستم های نوین دارورسانی میباشد.
    برخی ازدلایل اصلی که اساس کاربردهای وسیع لیپوزومها را درپژوهش های درمانی وزیستی پی ریزی کرده است بهشرح ذیل است:


    1) تشابه ساختمان های دولایه ی لیپوزوم باغشای سلول و توانایی محدودسازی مواد آبگریز و آب دوست به وسیله ی آن ها.
    2) لیپوزومها می توانند داروها را به محل موردنظر در بدن برسانند ونیزمانع از رسیدن آن هابه قسمتهای حساسی ازبدن شوندکه آن دارو برایشان سمی است (مانند کبد وکلیه).
    3) لیپوزومهامی توانندبه عنوان منبع ذخیره عمل کنندومادهی بهدام افتاده درونشان رابهآرامی وطی زمان مشخص آزاد نمایند؛ بدینطریق در بازهی زمانی معین،میزان دوز دارو رادرجریان خون کنترل کنند.
    4) داروهایی که درون لیپوزومها جاسازی میشوند– بهویژه آنهایی که درقسمت آبی درونی بهدام میافتند - ازتأثیرفاکتورهای مضری که در بدن میزبان وجوددارد درامان میمانند؛ اینامرموجب میشود بیمار ازتأثیرهای مضردارودرامان باشد.
    5) لیپوزومهامیتوانند با تأثیرهای متقابل یکه به شیوههای مختلف روی سلولهای هدف دارندبه ورود داروهایی که درحالت آزاد قادرنیستندبه سلول داخل شوندکمک کنند.
    6) لیپوزومهاباعث افزایش اثر دارو میشوند.
    7) قابلیت حمل داروهای هم هیدروفیل و هم هیدروفوب
    8) قابلیت زیست سازگاری و زیست فرسایشی خوب آنها


    امروزه کاربردهای متنوعی برای لیپوزومها بعنوان حاملهای دارویی وجود دارد. بعلت موارد ذکر شده در بالا آنها تبدیل به یکی از مطلوب ترین حاملهای دارویی گشته اند. داروها و مواد هیدروفوبیک در بین دو لایه غشای لیپیدی لیپوزومها قرار میگیرند و داروها و مواد هیدروفیل در درون لیپوزومها انکپسوله میشوند. البته امکان جذب سطحی بر روی سطح لیپوزومها برای داروها و مواد هیدروفیل نیز وجود دارد. در سیستمهای دارورسانی،لیپوزومهابرای رساندن واکسنها،آنزیمها یا داروها (مثلا نسولین وداروهای ضدسرطانی) به بدن استفاده میشوند. وقتی لیپوزومها برای رساندن داروها بهکارمیروندازسلولهای سالم در برابرسمیت داروها حفاظت می کنند وازتمرکزداروها دربافتهای آسیبپذیر (مثل کبد وکلیه) جلوگیری مینمایند. استفاده ازاین روش، تأثیرهای جانبی منفی نظیرحالت تهوع، خستگی،کوفتگی وریزش مو را در دوره های شیمی درمانی برای از بین بردن سلولهای سرطانی کاهش می دهد یاحذف میکند. اما یکی از نقطه ضعفهای آن در مورد داروهای ضد سرطان، رهایش آهسته دارو میباشد. بعلت رهایش آهسته دارو انکپسوله شده درون لیپوزومها، ممکن است شیمی درمانی با شکست مواجه شود که آن هم بعلت رسیدن دوز پایینتر از دوز کشنده به سلولهای توموری است که این امر موجب پایداری دارویی سلولهای سرطانی میشود. پایداری دارویی مکانیسم پیچیده ای دارد و احتمالا افزایش بیان انتقال دهنده MDR (که یک پروتئین غشایی سرتاسری میباشد) در آن نقش دارد. این انتقال دهنده های MDR بطور فعال داروهای شیمی درمانی را به بیرون سلول پمپ می کنند و غلظت این داروها را در درون سلولهای سرطانی به پایین تر از حد آستانه کشنده می رساند. در این هنگام اگر رهایش دارو بسیار آهسته باشد فقط سلولهای حساس به دارویی که MDR را بیان نمی کنند می میرند. درنتیجه سرعت رهایش داروهای ضد سرطان، تعیین کننده پایداری دارویی ایجادشده در جمعیت سلولهای سرطانی میباشد. هر چقدر رهایش دارو بیشتر باشد پایداری دارویی کمتری ایجاد میشود [2]. در نتیجه یکی از چالشهای دارورسانی توسط لیپوزومها وهمچنین نانوحاملهای دیگر بهینه کردن سرعت رهایش داروها انکپسوله شده با کنترل زمانی و مکانی میباشد.


    لیپوزومها به خصوص در درمان بیماریهایی مؤثرندکه روی فاگوسیتکنندههای دستگاه ایمنی تأثیرمیگذارند. این امربه این علت است که لیپوزومهاتمایل دارند در فاگوسیتهایی که آنها رابهعنوان مهاجم خارجی تشخیص دادهاندتجمع یابند. بطور مثال از لیپوزومهای متداول (این نوع از لیپوزومها در جدول 6 توضیح داده شد) در دارو رسانی به افراد مبتلا به HIV استفاده میشود. این لیپوزومها داروهای ضد HIV (مانند siRNA) را به سلولهای T انسانی حمل میکنند [5]. این لیپوزوم های متداول به عنوان مهاجم خارجی توسط سیستم اندوتلیال خون تشخیص داده شده و توسط سلول های فاگوسیت کننده (مانند سلولهای T)، فاگوسیته میشوند و داروهای انکپسوله شده در درون خود را در این سلولهای فاگوسیت کننده آزاد میکنند [6]. لیپوزومهاهمچنین درژندرمانی اهمیت ویژهای دارندو بطورآزمایشی برای حملژنهای نرمال به داخل سلولها به منظورجایگزینی ژنهای ناقص، معیوب و بیماریزا بهکاربرده شدهاند؛ بدینصورت ازطریق لیپوزومهامیتوان «دیانای» (DNA) راتقریباً بهطوراختصاصی به بافت ویژه ای ازبدن انتقال داد.


    کاربردهای لیپوزومها به عنوان حاملهای دارویی، شامل رسانش:
    1- آنزیمها
    2- داروهای ضد سرطان
    3- قارچ کشها(fungicides)
    4- داروهای ضد انگلی
    5- داروهای ضد باکتریها
    6- داروهای ضد ویروسی
    7- انواع نوکلوئیک اسیدها در دستکاریهای ژنتیکی می باشد.


    از دیگر کاربردهای لیپوزومها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:


    1- در تصویر برداری تشخیصی تومورها
    2- افزودنیهای واکسن ها
    3- عوامل آرایشی بهداشتی برای رسانش رطوبت و عوامل ضد التهابی به پوست
    4- حاملهای دارویی در چشم پزشکی


    تاکنون 11 دارو با سیستم دارورسانی لیپوزومی تایید شده اند و 6 دارو نیز در مراحل ازمایشات بالینی میباشد [40]. اخیراً داروی ایرانی سینادوکسوزوم نیز بر پایه این روش دارورسانی طراحی شده است و در مراحل پایانی مطالعات بالینی میباشد. این دارو یک ترکیب ضدسرطان بوده که جهت درمان سرطان تخمدان، سینه، مولتیپل میلوما (سرطان خون )،کاپوسی سارکومای (نوعی سرطان بافت نرم ) برای نخستین باردرخاورمیانه دردانشگاه علوم پزشکی مشهد تولید ومورداستفاده قرارمی گیرد.
    جدول 8 برخی از داروهای ترکیبی با لیپوزومها را نشان میدهد. این داروها در درون لیپوزومها انکپسوله شده اند و
    با استفاده از این سیستم دارورسانی نوین لیپوزومی، راندمان اثر داروها افزایش پیدا کرده است.

    جدول 8- لیست برخی از داروهای لیپوزومال مورد تایید




    9- مکانیسم عمل لیپوزومها:


    تا این قسمت با انواع روشهای سنتز و بار گیری لیپوزومها و همچنین اصلاح سطحی آنها آشنا شدید.در این قسمت به مکانیسم انتقال لیپوزومها وهمچنین نحوه رهایش دارو پرداخته میشود.پسازقراردادنموادمور نظر (مثلاًدارو) درونلیپوزومها و تجویز آنها، این لیپوزومها بهبافتیااندامموردنظرمیرسن دوبهآنملحقشدهوموادداروییر ا بسته به نوع استراتژی درمانی،درمحیط خارج یا داخل سلولی آزاد میکند. در این قسمت با ذکر یک مثال مکانیسم دارورسانی لیپوزومی را شرح میدهیم. بطور مثال در ژن درمانی، به سلولهایی که یک ژن خاص در این سلولها یا بیان نمی شود یا بنا به دلایل مختلفی بیان خفیفی دارد، نسخه هایی از ژن مورد نظر را میتوان با استفاده از لیپوزومهای کاتیونیک به سلولهای هدف رساند. برای انتقال ژنهای انکپسوله شده درون لیپوزومها به داخل سلولهای هدف 3 مکانیسم عمل وجود دارد: 1- لیپوزومها با غشای سلولی فیوز شده و محتویاتشان را به سیتوپلاسم می ریزند 2- لایه لیپیدی لیپوزوم با غشای سلولی بر همکنش داده و ایجاد منفذ در غشای سلولی میکند و از این منفذ محتویات لیپوزومها به درون سلول ازاد میشود 3- لیپوزومها بوسیله اندوسیتوز جذب میشوند و به سمت اندوزوم رفته و مواد انکپسوله شده خود را در درون اندوزوم آزاد میکنند ویا غشای اندوزوم از بین رفته و محتویات لیپوزومها در خارج اندوزوم و در سیتوپلاسم آزاد میشود. از اینرو راه های مختلفی برای آزاد سازی دارو وجود دارد. شکل 5 مکانیسمهای ژن رسانی داخل سلولی را با استفاده از لیپوزومهای کاتیونیکی نشان میدهد.







    شکل5- نمایی شماتیک از انواع مکانیسمهای ژن رسانی داخل سلولی








    10- مزایا و معایب لیپوزومها:


    سیستم دارورسانی لیپوزومی نیز مانند هر سیستم دارورسانی دیگر، دارای معایب و مزایای هست که باید به آن توجه داشت. نقاط قوت و ضعف این حاملهای دارویی در زیر گرداوری شده است:


    مزایا:


    1. گنجایش بارگیری بالای دارو و عدم تاثیر بر ویژگیهای کلی حامل دارو(لیپوزوم)
    2. بدام انداخته شدن فیزیکی دارو که باعث میشود جایگاه اثر دارو تغییری پیدا نکند.
    3. دارو در درون این حاملهای لیپوزومی از گزند تجزیه آنزیمی درامان میماند
    4. حاملهای لیپوزومی زیست فرسایشی و غیر سمی میباشند
    5. هم داروهای محلول در آب و هم داروهای محلول در چربی را میتواند حمل کند.


    معایب:


    1. نمیتواند از سد اندوتلیال عبور کند، در نتیجه در به بافت رسیدن دارای مشکل میباشد.
    2. توسط سیستم رتیکول اندوتلیال بدن بعنوان ذره خارجی شناخته و فاگوسیته میشود.
    3. رهایش دارویی آهسته ای دارند که این امر در مورد داروهای ضد سرطان با چالش روبروست، زیرا باعث ایجاد مقاومت دارویی میشود.


    بحث و نتیجه گیری:


    خاصیت آمفی پاتیک فسفولیپیدها باعث بوجود آمدن ذرات کروی توخالی در محیط مائی میشود که به آنها لیپوزوم میگویند. سنتز این لیپوزومها دارای مکانیسم کلی ساده اما بسیار متنوع میباشد. در داخل، بین دو لایه فسفولیپیدی و همچنین بر روی سطح لیپوزومها فضایی برای بدام انداختن داروهای مختلف (هم آبدوست و هم آبگریز) وجود دارد. لیپوزومها بعنوان حاملهای دارویی، نقش موثری را در سیستم دارورسانی نوین بازی میکند. علی رغم مزایای منحصر به فرد لیپوزومها بعنوان حامل دارویی مانند: محافظت از دارو در مقابل آنزیمهای تجزیه کننده، واکنش فیزیکی با دارو و اثر نگذاشتن بر روی جایگاه حساس دارو، زیست فرسایش و غیر سمی بودن، با این وجود هنوز معایب و محدودیتهای نیز مشاهده میشود از قبیل: فاگوسیته شدن توسط سیستم اندوتلیال، ناتوانی در عبور از سد اندوتلیال، راندمان کم بدام انداختن دارو، و رهایش دارویی آهسته که این امر در مورد داروهای ضد سرطان با چالش روبروست (زیرا باعث ایجاد مقاومت دارویی میشود). از طرفی لیپوزومها، ناپایدار هستند و تمایل به تجمع شدن دارند و تشکیل توده میدهندکه این امر کارایی آنها را بشدت کاهش میدهد. از این جهت با توجه به اهداف کاربردی مختلف، از شیوه ها سنتزی گوناگون و لیپوزومهایی با ویژگیهای ساختاری و اصلاح شده متفاوتی استفاده میشود.
    در آخر باید در نظر داشت که در کاربردهای بالینی حتی کوچکترین تغییرات در مشخصات لیپوزومهای سنتزی میتواند تفاوتهای بالینی متمایز و بارزی نشان دهد در نتیجه در بکارگیری از آنها باید نهایت دقت را نمود.
    .
    [Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]











  18. 3
صفحه 1 از 4 123 ... آخرین
نمایش نتایج: از 1 به 10 از 32

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •